شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٦

[ بيان آن كه اين اختلاف در صورت روش است نه در حقيقت راه ]

بحر العلوم و ولى محمد اكبر آبادى گفته‌اند كه وصف عبد لايق جناب حق نيست مگر وقتى كه فانى شود و حق به زبان او ثناى خود گويد اما اين تفسير مناسب مصراع دوم نيست .

پيش هست او ببايد نيست بود * چيست هستى پيش او كور و كبود

كور و كبود : ناقص و رسوا ، زشت و نادلپذير ، مقرون برنج و آفت ، تعبيرى است كه در آثار قدما و مثنوى و ديوان كبير ، گاه بمعنى وصفى استعمال مىشود ، مانند :

تاجران انبيا كردند سود * تاجران رنگ و بو كور و كبود

مثنوى ، ج 2 ، ب 2943

روبهكى دنبه برد شير مگر خفته بود * جان نبرد خود ز شير روبه كور و كبود

ديوان ، ب 9286

هر آنك مىنخورد بر سرش فرو ريزد * بگويدش كه برو در جهان كور و كبود

همان مأخذ ، ب 9717 و گاهى نيز بمعنى اسم مصدر ، مثل :

چون فضولى گشت و دست و پا نمود * در عنا افتاد و در كور و كبود

مثنوى ، ج 1 ، ب 924

زحمت سرما و دود رفت بكور و كبود * شاخ گل سرخ را وقت نثاران رسيد

ديوان ، ب 9331

فلك كبود و زمين همچو كور راه نشين * كسى كه ماه تو بيند رهد ز كور و كبود

همان مأخذ ، ب 9924