شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٥
[ بردن پادشاه آن طبيب را بر سر بيمار تا حال او را ببيند ]
الوقت سيف : از تعبيرات ديرين صوفيان است ، از محمد بن ادريس شافعى ( 204 - 150 ) نقل كرده‌اند : صحبت الصوفية عشر سنين ما استفدت منهم الا هذين الحرفين الوقت سيف و افضل العصمة ان لا تقدر . ( الكلمات الملتقطة من قول الامام الاعظم الشافعى المطلبى ، نسخه‌ى خطى كتابخانه‌ى ملى ملك ) .
و مقصود آنست كه وقت به تصرف خود ، سالك را از امور ديگر گسسته مىدارد چنان كه شمشير بهر چه برسد آن را مىبرد و بعضى گفته‌اند كه شمشير صاف و هموار است و برنده نيز هست همچنين وقت صفت لطف و قهر دارد ، هر كه تسليم وقت شود از لطف آن برخوردار گردد و هر كه سر از حكم آن باز زند بقهر وى گرفتار شود و محوش كند .
و شايد معنى چنين باشد كه وقت مانند شمشير كه زود گذاره مىشود در گذر است و نمىپايد ، آن را مغتنم بايد داشت چنان كه از گفته‌ى سعدى استنباط توان كرد .
مكن عمر ضايع به افسوس و حيف * كه فرصت عزيز است و الوقت سيف
در ديوان كبير نيز اين تعبير ديده مىشود :
اسباب عشرت راست شد هر چه دلم مىخواست شد * الوقت سيف قاطع لا تفتكر فى ما مضى
ديوان ، ب 2959 براى اطلاع از معانى وقت ، جع : اللمع ، چاپ ليدن ، ص ، رساله‌ى قشيريه ، چاپ مصر ، ص 31 ، كشف المحجوب هجويرى ، طبع لنين گراد ، ص 48 ، عوارف المعارف ، حاشيه‌ى احياء العلوم ، چاپ مصر ، ج 4 ، ص 329 ، شرح شطحيات روزبهان بغلى ، چاپ طهران ، ص 548 ، شرح منازل السائرين ، طبع مصر ، ص 173 ، نفائس الفنون ، طبع طهران ، ص 170 .