كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

تشريح المسائل

پس : در اينكه تشخّص و خصوصيّت داخل در معنا نيست ، هيچ تفاوتى ميان اسماء جنس و حروف نمىباشد ، و اگر تفاوتى هست ، در لحاظ است كه بيرون از معناست .

* حاصل مطالب در « و لذا ليس فى كلام القدماء . . . الخ » چيست ؟

طرح مؤيّدى است بر مطلب خودش و لذا مىفرمايد :

در آثار قدما هيچ خبرى از تشخّص و جزئيت معناى حروف وجود ندارد .

* مراد از « لا عين و لا اثر . . . » چيست ؟

- اينست كه قدماء :

نه كلامى دارند كه بالمطابقه دلالت بر اين مطلب يعنى تشخّص و جزئيّت معناى حروف داشته باشد .

نه كلامى دارند كه بالملازمه چنين مطلبى را برساند .

آنچه در كلام قدماء وجود دارد عبارتست از اينكه : من للابتدا و فى للظرفيه است و . . . كه معناى كلى در آن‌ها مطرح است و بحثى از اينكه خصوصيت در اصل معنا دخالت دارد نكرده‌اند .

* مجددا و بطور خلاصه بفرماييد بحث مدخليّت جزئيّت در اصل معناى حروف و اسماء توسط چه كسانى مطرح شده و نظرشان چيست ؟

توسط برخى از متأخرين مثل : مير شريف جرجانى و تفتازانى و برخى از مشهور .

1 - برخى مثل مشهور بر اين باوراند كه موضوع له در حروف خاص است .

2 - تفتازانى مدعى است كه مستعمل فيه حروف خاص است .

* دليل حضرات بر اين مدّعى چيست ؟

اينست كه :

1 - لحاظ المعنى آليّا در حروف و استقلاليا در اسماء در اصل معنا دخيل بوده و از شئون آن مىباشد .

2 - لحاظ هم كه جزئيت‌آور است .

پس : معناى حروف جزئى است .

اما : اين حضرات غافل‌اند كه لحاظ المعنى به همهء انواعش ، چه آلى و يا استقلالى و چه خبرى و يا انشايى در اصل معنا دخيل نبوده و از شئون معنا نمىباشد .

* اشكالى دورى كه در اينجا مطرح است چيست و چگونه است ؟

اينست كه :