كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٣
تشريح المسائل
( ظهور اشكال در كلام صاحب فصول )
( ظهور اشكال در كلام صاحب فصول )
و از تقرير فوق ( يعنى : كفايت مغايرت مبدأ با ذات به حسب مفهوم ) ، اشكال آنچه در فصول از التزام به نقل معنا يا مجازيت در الفاظ صفاتى كه بر حق تعالى حمل و جارى مىشوند ، بنا بر عينيّت ( صفات با ذات ) ، روشن مىشود ، به دليل عدم مغايرت معتبره‌اى كه ( عند ارباب الفن ) لازم است .
وجه ظهور اشكال در كلام صاحب فصول ، چنان كه دانسته شد بخاطر كفايت مغايرت به حسب مفهوم ، در مقام حمل است و اينكه اتفاقى بر اعتبار غير اين مغايرت مفهومى وجود ندارد .
اگرچه به سبب حصول اتفاق بر اعتبار مغايرت دليلى بر عدم اعتبار مغايرت مفهومى نقل نگرديده است .
و قبلا ثبوت چنين مغايرتى ميان ذات و مبدأ دانسته شد .
* * *
تشريح المسائل
تشريح المسائل
* مقدمة بفرماييد چه امورى در قضيهء ( زيد ضارب ) وجود دارد ؟
يكى ذات است كه همان زيد است .
يكى وصف عنوانى است يا مشتق كه همان ضارب است .
يكى مبدأ اشتقاق است كه همان ( ضرب ) است .
يكى هم انطباق و صدق و جرى مشتق بر ذات و به عبارت ديگر تلبّس ذات به مبدأ است .
* نكتهء قابل توجه در اين موضوع و محمول چيست ؟
تغاير ميان ذات و مبدأ است كه در امر دوم گذشت .
* مغايرت ميان ذات و مبدأ بر چند قسم است ؟
بر دو قسم است :
1 - تغاير وجودى و مصداقى . 2 - تغاير مفهومى و معنايى .
* تغاير وجودى و مصداقى يعنى چه ؟
يعنى هريك از ذات و مبدأ در خارج داراى مابازاء و مصداقى است .
مثل : الانسان كاتب و يا محمد ضاحك .