كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٢
تشريح المسائل
تشريح المسائل
تشريح المسائل
* مراد از بحث در امر پنجم چيست ؟
اينست كه : ببينيد مراد از كلمهء ( حال ) چيست ؟ آيا مقصود از كلمهء ( حال ) ، حال نطق است در مقابل گذشته و آينده ؟ و يا حال تلبس است ؟
* مقدمة بفرماييد در مبحث مشتق اصطلاحا چند حال متصوّر است ؟
سه حال : 1 - حال تلبّس و اتّصاف ، 2 - حال اسناد و نسبت يا جرى و حمل ، 3 - حال نطق يا تكلّم .
* حال تلبس و اتصاف چگونه حالى است ؟
حالى است كه ذات در واقع و نفس الامر متلبّس و متّصف به يك صفت است چه ما بدانيم و يا ندانيم ، از آن خبر بدهيم يا نه .
* حال اتصاف نسبت به زمان چگونه است ؟
ممكن است به لحاظ گذشته باشد يا زمان حال و يا آينده .
* حال اسناد و نسبت چگونه حالى است ؟
حالى است كه در آن مشتق را بر ذات حمل مىكنند ، و با درست كردن قضيه از آن اتصاف و تلبس خبر مىدهند . اين حال نيز مىتواند در هريك از ازمنه محقق باشد .
فى المثل : 1 - كان زيد ضاربا . 2 - زيد ضارب الآن . 3 - سيكون زيد ضاربا .
* حال نطق و تكلّم چگونه حالى است ؟
حالى است كه مشتق در حال تكلم و نطق متصف به ذات است .
به عبارت ديگر : حال داراى اطلاقات مختلفى است از جمله :
1 - گاهى اطلاق مىشود و مراد از آن حال صدور و حال تلبس ذات به مبدأ است .
2 - گاهى اطلاق مىشود و مراد از آن حال جرى ، نسبت به اطلاق است كه در اينجا متكلم اتصاف را به ذات نسبت مىدهد .
* نكتهء قابل توجه در اين دو اطلاق چيست ؟
اينست كه : گاهى دو معناى مذكور باهم جمع شده و متحد مىشوند و گاهى هم مختلف‌اند .
* در تبيين مطلب فوق مثال بزنيد ؟
فى المثل : 1 - در ( محمّد ضارب الآن ) ، هم حال اسناد و نسبت اكنون است ، هم حال صدور و