كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١١
( پاسخ اشكال : )
( تأييدى بر مقالهء مذكور )
( تأييدى بر مقالهء مذكور )
و تأييد مىكند اين مطلب را ( كون المراد من الحال ، حال التلبس ) و نه حال نطق ، اتفاق اهل عربيت و ادب بر عدم دلالت اسم بر زمان .
و از مصاديق اسماءاند ، صفات جارى بر ذوات يعنى مشتقات ، و تنافى ندارد با اين كلام ( يعنى : عدم دلالت اسم بر زمان ) شرط كردن عمل در برخى صفات ( يعنى : اسم فاعل و اسم مفعول ) به اينكه ( اين بعض ) به معناى حال و يا استقبال باشد ، چرا كه بديهى است كه مراد دلالت بر يكى از دو زمان ( حال يا استقبال ) بواسطهء قرينه است ( نه اينكه ذاتا دلالت برآن داشته باشند ) چگونه ( مىتوان مرادشان را غير از اين دانست ) و حال آنكه جملگى اتفاق دارند بر مجازى بودن اين بعض در زمان استقبال .
( اشكال : )
( اشكال : )
اشكال نشود كه :
ممكن است مراد از حال در عنوان مبحث زمان ، حال ( يعنى : هنگام نطق ) باشد ، چنانچه ظاهرا همين معنا مراد است ، هنگام القاء لفظ بدون قرينه و ادعا ظهور حال ( زمان نطق ) در مشتقات شده است ( و وجه اين ظهور ) يا ادّعاى انسباق از اطلاق است و يا بواسطهء قرينه حكمت ، ( خلاصه اينكه احتمال دارد مراد از حال ، حال نطق باشد ) .
( پاسخ اشكال : )
( پاسخ اشكال : )
زيرا در پاسخ به اشكال شما مىگوييم :
اين انسباق از اطلاق در باب مشتقات ، اگرچه از امور غير قابل انكار است و لكن حضرات در اين عنوان ( يعنى : ادعاء ظهور مشتقات در زمان نطق ) ، در مقام تعيين موضوع له مشتق هستند و نه بيان آنچه بواسطهء قرينه اراده مىشود .
* * *