كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠

تشريح المسائل

به علم فقه است و ربطى به اصول ندارد .

* نظر جناب شيخ اعظم و جناب آخوند راجع به اصل فوق چيست ؟

جناب شيخ ذكر آن را در اصول استطرادى دانسته و جناب آخوند نيز بحثى از آن در اصول نياورده است .

* ويژگى و خصوصيت شبهات حكميّه چيست ؟

1 - شبهه در حكم كلى الهى است .

2 - منشأ شبهه ، يا فقدان نصّ است يا اجمال نص است و يا تعارض نصّين .

3 - رفع شبهه هم بدست شارع است .

فى المثل : وقتى در وجوب اقامه در نماز و حرمت شرب تتن شك مىكنيم از اين اصول استفاده مىكنيم .

* اصول جاريهء در شبهات حكميّه خود بر چند قسم‌اند ؟

بر دو قسم : 1 - اصول عمليهء عقليه مثل برائت عقليه . 2 - اصول عمليّهء شرعيّه مثل برائت شرعيه .

* اصول عمليّه عقليه با چه مناطى در شبهات جارى شده و نتيجهء آن چيست ؟

با مناط قبح عقاب بلا بيان جارى شده و نتيجهء آن ، رفع المنع و اذن در فعل است .

* آيا برائت عقلى دلالت بر يك حكم شرعى داشته و در مورد آن حكم شرعى جعل شده است ؟

خير ، نه بر وجود يك حكم شرعى دلالت دارد و نه در مورد آن جعل شده است . حاصل مطلب اينكه :

اصول عمليّهء عقليّه نيز از تعريف مشهور بيرون مىباشند ، چون در طريق استنباط حكم نمىباشند .

* اصول عمليهء شرعيّه همچون برائت شرعيه بر چه اساسى در شبهات جارى مىشوند ؟

براساس رفع ما لا يعلمون و . . .

* در خود اصول عمليهء شرعيّه چند مبنا وجود دارد ؟

دو مبنا :

1 - گاهى مفاد ادلّهء اين اصول همچون حكم عقل مجرّد ، تنها ترخيص و رفع المنع است و نه