كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩

تشريح المسائل

و ربطى به شارع ندارد .

* حجيّت مطلق ظن بنا بر كدام‌يك از دو مبناى مشهور و آخوند داخل و يا خارج از علم اصول است ؟

بنا بر تعريف مشهور ، مسئله حجيت مطلق ظنّ از علم اصول خارج است و تعريف مشهور شامل آن نمىشود .

بنا بر تعريف آخوند ، مسألهء حجيت مطلق ظنّ داخل در علم اصول است و تعريف شامل آن مىشود . چرا ؟

زيرا : حجيّت ظنّ مطلق على الحكومة نيز از قواعدى است كه مجتهد انسدادى در مقام عمل و تعيين وظيفه ، خود و مقلّدينش به آن مراجعه مىكند .

* با توجه به مقدمات مذكور ، خارج شدن مسئله حجيت ظن مطلق از علم اصول چگونه است ؟

1 - بنا بر اينكه : نتيجهء مقدمات انسداد ، كشف باشد ، معنايش اينست كه :

مظنون حكم شرعى ظاهرى است ، مثل : ساير حجج شرعيّه .

2 - بنا بر اينكه مقدمات انسداد حكومت باشد ، نمىتوان گفت ، مظنون حكم شرعى ظاهرى است . چرا ؟

زيرا : چنان كه گذشت معناى حكومت اينست كه : مقدمات ، منشا براى حكم عقل به وجوب عمل برطبق ظنّ مىباشند و ظن مثل علم ، حجت عقليّه است ، بنابراين :

مسألهء حجيّت ظنّ در طريق استنباط حكم شرعى واقع نشده و بدين ترتيب از اصول خارج مىشود .

* مقدمة بفرماييد اصول عمليه در چه امورى جارى مىشوند ؟

گاهى در شبهات موضوعيّه جارى مىشوند و گاهى در شبهات حكميّه .

* ويژگى شبهات موضوعيّه چيست ؟

1 - شبهه در يك امر جزئى است .

2 - منشأ شبهه در خارج و از امور خارجيّه است .

3 - رفع شبهه نيز بدست شارع نيست .

و لذا وقتى شك مىكنيم كه فلان مايع معيّن در خارج ، آيا حلال است يا حرام ؟ از اين اصول استفاده مىشود . حال وقتى اصالة الحليّة را در مثال مزبور اجرا كنيم مىدانيم كه اين اصل مربوط