كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٣

تشريح المسائل

در واقع قنوت دخالتى در نماز ندارد بلكه اين نماز است كه در قنوت مدخليت دارد آن‌هم به اين نحو كه صلات براى قنوت ظرفيت دارد .

* مراد از « او مستحبّ » چيست ؟

اشاره به دو فرض آخر يعنى سوم و چهارم است ، يعنى : مستحب در مستحب و واجب در مستحب .

* مراد از مستحب در مستحب چيست ؟

اينست كه : گاهى عملى استحباب نفسى دارد و لكن در ظرف يك مستحب ديگرى مثل :

قنوت كه يك مستحب نفسى است و نمازهاى مستحب ديگر ظرف مطلوبيت آن هستند .

* مراد از واجب در مستحب چيست ؟

اينست كه : گاهى عملى وجوب نفسى دارد و لكن در ظرف يك عمل مستحبى مثل : نذر قنوت در نافله .

يعنى : عمل نافله و مستحبى است و لكن قنوت در ضمن آن به دليل منذور بودنش واجب است .

* پس مراد از « فلا يكون الاخلال به موجبا للاخلال به ماهية . . . الخ » چيست ؟

حكم عنوان پنجم است بدين معنا كه : اخلال به اين عملى كه مطلوب نفسى است لكن در ظرف مأمور به موجب اخلال در مأمور به و بطلان آن نمىشود .

به عبارت ديگر : نه به اصل طبيعت و مأمور به خلل وارد مىكند كه بگوييم مبطل است و نه به خصوصيات فرديه اخلال مىرساند .

زيرا : چنين مطلوبى اساسا نه جزء مأمور به است و نه شرط آن ، و لذا دخيل در آن نمىباشد تا فقدانش نقصى براى مأمور به باشد .

* اگر اين مطلوب مثل قنوتى كه منذور است باشد چه ؟

ترك آن مستقلا مؤاخذه دارد و در صورتى كه مستحب باشد تركش سبب از دست دادن ثواب مىشود .

* مراد از « اذا عرفت هذا كلّه ، فلا شبهة فى عدم دخل . . . » چيست ؟

بيان نتيجهء تمام مقدمات و مطالبى است كه از ابتداى امر سوم تا بدينجا آورد و لذا مىفرمايد از عناوين پنجگانه‌اى كه ذكر شد :

1 - عنوان پنجم يعنى عملى كه مطلوب نفسى است ، هيچ ارتباطى به تسميه و موضع له