كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٧

تشريح المسائل

1 - از كجا كه سيره و روش واضعين چنين باشد كه شما مىگوييد ، اين سيره براى ما محرز و مسلّم نيست .

زيرا اگر به ياد بياوريد در رابطهء با اسماء اوزان و مقادير احتمال ديگرى نيز وجود داشت ، و آن اين بود كه وضع خاص بود و موضوع له آن عام .

چنان كه مثلا گفته شد ، واضع از روز اول لفظ متر را براى اعم از صد سانتيمتر يعنى : كمى زيادتر و كمتر قرار داد و نه خصوص صد سانتيمتر .

2 - اينكه مىگوييد احيانا در ناقص استعمال مىكنند درست نيست ، چرا كه استعمال در ناقص مثل استعمال در كثير بسيار فراوان است .

3 - به چه دليل مىگوييد كه شارع مقدس از طريقهء معمول واضعين تخطى نكرده ؟

4 - قياس الفاظ عبادات با مركبات ديگر در عالم وضع ، قياس مع الفارق است . چرا ؟

زيرا در مركبات ديگر يك ضابطهء خاص و كامل داريم كه بگوييم : فلان لفظ از روز اول براى فلان معنا وضع شده است ، و لكن در عبادات يك صحيح مطلق نداريم كه بگوييم : شارع مقدس اين معناى كامل على الاطلاق را در نظر گرفته و لفظ مورد نظر ، مثلا صلاة را براى آن وضع نموده است .

خير ، هر مرتبه‌اى از عبادت را كه مورد لحاظ قرار دهيد نسبى است .

يعنى : نسبت به حالاتى صحيح و نسبت به حالات و افراد ديگر غير صحيح است .

پس : اين ادعا كه شارع از روز اول صحيح كامل را در نظر گرفته است قابل قبول نيست .