كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٢

تشريح المسائل

قابل سلب است .

اين صحت سلب دليل بر اينست كه : لفظ صلاة حقيقت در اعم نمىباشد و الا نبايد سلب مىشد .

بنابراين : اگر لفظ صلاة احيانا در فاسد هم به كار مىرود مجازى و از روى مسامحه است .

* سومين دليل از ادلهء صحيحىها چيست ؟

دو طايفه از آيات و روايات است :

1 - طايفهء اول آيات و رواياتى است كه آثار و فوائدى را براى ماهيات و مسمّيات يعنى عبادات اثبات مىكند : از قبيل :

إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ . عنكبوت / 45 .

الصلاة عمود الدين . دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 133 .

الصلاة معراج المؤمن . اعتقادات مجلسى ، ص 39 .

* كيفيت استدلال به آيات و روايات مزبور را توضيح دهيد ؟

از آنجا كه :

1 - در عبارات مذكور ( ال ) براى جنس و ماهيت است .

2 - آثار و خواص ذكرشده نيز بر ماهيت و طبيعت صلاة بار شده است .

مىتوان گفت :

- مسمى و ماهيت نماز به دليل ظاهر آيات و روايات مزبور داراى فلان آثار است .

- نماز ، روزه و حج فاسد ، داراى فلان آثار نيست .

پس : ماهيت اين عبادات در اعمال فاسد نيست .

در نتيجه : نماز فاسد اصلا نماز نيست ، بلكه ماهيت ديگرى است .

حال : مطلوب ما نيز در اينجا اينست كه : نماز يعنى نماز صحيح و كامل .

به عبارت ديگر :

اين آيات و روايات آثار و فوائدى را براى نفس ماهيت و صرف حقيقت اثبات مىكنند و لذا در معناى حديث ( الصلاة عمود الدين ) مثلا مىتوان گفت :

ماهيت نماز ستون دين است و حال آنكه نماز فاسد نمىتواند ستون دين و يا معراج مؤمن و قربان متقى باشد .

و لذا : وقتى آثار مزبور در نماز فاسد وجود نداشته باشد ، ماهيت صلاة محقق نمىباشد .