كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣١

تشريح المسائل

بلكه هر مرتبه‌اى را كه شما مطرح كنيد ، به شما مىگوييم : صحت و فساد آن نسبى است و نه مطلق ،

پس : در اينجا نمىتوان مرتبه‌اى را لحاظ و لفظ را براى آن وضع نمود .

به عبارت ديگر :

افراد صحيح خود ميزان و مقدار ثابتى ندارند ، بلكه تمام آن‌ها از نظر زياده و نقصان باهم متفاوت‌اند و لذا : نمىتوان زائد و ناقص را با آن‌ها قياس نمود .

زيرا :

1 - ناقص به مقدارى گفته مىشود كه از مقيس عليه كمتر باشد .

2 - زائد وقتى در اطلاق درست است كه مقيس عليه از مقيس كمتر باشد و مقيس از آن بيشتر باشد .

حال : وقتى مقيس ، مضبوط و مشخص نباشد چگونه مىتوان ناقص و زائد را تصوير كرد و سپس اسم را براى اعم از آن‌ها قرار داد ؟

* مراد از « فتدبر » چيست ؟

شايد اشاره داشته باشد به اينكه علاوه بر اشكال مذكور :

1 - ابتداى اين وجه مبتلا به اشكال ديگرى نيز هست مبنى بر اينكه :

وضع خاص و موضوع له عام شده كه بطلان آن قبلا روشن گرديده است .

2 - انتهاى آن نيز مبتلا به اشكال ديگرى است و آن اشتراك لفظى است .

* * *