كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤

تشريح المسائل

1 - عنوان مطلوب از عناوين منتزع بعد از طلب است .

2 - شما عنوان مطلوب را در متعلق طلب كه بايد پيش از طلب محقق باشد اخذ مىكنيد .

هذا دور ، و الدور باطل .

به عبارت ديگر :

1 - مطلوب چيزى است كه متعلق طلب و تحت امر مولى است .

2 - صلاة متعلق امر مولى است .

3 - اگر صلاة به معناى مطلوب باشد ، مطلوب نيز همان صلاة است .

پس : مطلوب ، موضوع و يا متعلق امر مولى است و پس از امر بايد محقق شود .

از طرفى :

1 - متعلق امر از حيث رتبه پيش از امر است ، چرا كه تا موضوعى نباشد حكمى در كار نيست .

2 - موضوع نسبت به حكم مثل علت است نسبت به معلول چرا كه تا علتى نباشد معلول هم نيست .

پس : امر نيز وابسته به مطلوب است .

هذا دور و الدور باطل .

* چرا فرض مزبور مستلزم خلف است ؟

زيرا : آنچه را ( مطلوبيت را ) متأخر از امر فرض كرديم ، متقدم بر او گرديد ، هذا خلف و الخلف محال .

* نتيجه ؟

الدور و الخلف محال ، مستلزم المحال ، محال .

پس : « مطلوب » نمىتواند معناى صلاة باشد و امرى نامعقول است .

* جناب مستشكل دومين دليلتان بر غير قابل تصور بودن فرض اول چيست ؟

اينست كه : بايد ميان لفظ ( صلاة ) و ( مطلوب ) ترادف باشد تا بتوان هريك را به جاى ديگرى در جايگاه امر و طلب قرار داد و حال آنكه اين‌گونه نبوده و متغايرند .

* مراد از مطلب مزبور چيست ؟ با ذكر مثال آن را تبيين كنيد ؟

اولا : اگر لفظ صلاة و يا الفاظ ديگر عبادات به معناى مطلوب باشد مستلزم اينست كه اسامى عبادات به عنوان مطلوب مترادف باشند و حال آنكه چنين نيست .

يعنى : اگر ( مطلوب ) به معناى ( صلاة ) باشد بايد بتوان بجاى الصوم مطلوب ، گفت : الصوم صلاة . و حال آنكه چنين نيست .