علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ٦٧

( 3 ) ( باب مفاعلة )

" جلّدت الكتاب : كتاب را جلد كردم .

( 7 - ضدّ افعال )

( 7 - ضدّ افعال )

بسيارى از ماده‌ها و مصدرها در باب تفعيل بر ضد باب افعال استعمال مىشود ، مانند :

" افراط : زياد روىكردن ، تفريط : كوتاهىكردن " و " امراض :

كسى را مريض‌كردن ، تمريض : مريض را پرستارىكردن " و " اقذاء :

قذى در چشم انداختن ، تقذية : قذى از چشم برطرف‌كردن " قذى :

خاشاك است .

( 3 ) ( باب مفاعلة )

( 3 ) ( باب مفاعلة )

ماضى اين باب بر وزن " فاعل " مىباشد ، ثلاثى مجرد كه به اين باب آورده شود الفى ميان فاء الفعل و عين الفعل زياد مىشود و عين الفعل مفتوح ميگردد اگر مفتوح نباشد ، و علامات چهارده صيغه چنان است كه گفته شد .

مضارع اين باب بر وزن " يفاعل " است ، حرف مضارع را بر سر ماضى ميآورند ، و عين الفعل را مكسور مينمايند ، و علامات همچنان است .

چهارده صيغه امر تابع مضارع است ، چنانچه در آن دو باب گفته شد .

اين باب سه مصدر دارد " مفاعلة و فعال و فيعال " .

امثله ماضى : " قاتل ، قاتلا ، قاتلوا ، قاتلت ، قاتلتا ،