علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ٦٢

( 2 ) ( باب تفعيل )

و عدل بندىكردن متاع است " .

" احلبتك : كمك كردم تو را در حلب " حلب : دوشيدن است .

" احملت اخى : كمك كردم برادرم را در حمل " حمل : باركردن است .

" ابغيت ابى : كمك كردم پدرم را در بغية " بغية : جستجو كردن است .

( 17 - ضدّ ثلاثى مجرّد )

( 17 - ضدّ ثلاثى مجرّد )

يعنى : ماده‌اى در ثلاثى مجرد به يك معنى است ، و به باب افعال كه برده مىشود ضد آن معنى است ، مانند :

" نشطت الحبل : گره كردم ريسمان را گرهى آسان "

" انشطت الحبل : باز كردم ريسمان را "

" ترب زيد : خاك نشين شد زيد " يعنى : تهى دست شد .

" اترب زيد : مال در دستش چو خاك آمد " يعنى : ثروتمند شد .

" خفيت امرى : كارم را آشكار كردم "

" اخفيت امرى : كارم را پنهان كردم "

( 2 ) ( باب تفعيل )

( 2 ) ( باب تفعيل )

ماضى اين باب بر وزن " فعّل " مىباشد ، ثلاثى مجرد هرچه باشد به اين باب كه آورده شود عين الفعل مشدد ، و مفتوح ميگردد اگر مفتوح نباشد ، و علاماتى كه به چهارده صيغه‌اش ملحق مىشود