علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ٦٠
( 14 - جعل الشّىء )
" اقبح الرّجل : آن مرد كارى قبيح انجام داد " قبيح : زشت است .
" اذمّ زيد : زيد كارى مذموم كرد " مذموم . ناپسند است .
" الام خالد . خالد كارى ملامت‌آور انجام داد " ملامت :
سرزنش است ، در قرآن فرموده : " فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَ هُوَ مُلِيمٌ : پس يونس را ماهى بلعيد در حالى كه انجام‌دهنده بود كارى ملامت‌آميز صافّات - 37 - 142 " " مليم " صيغه اسم فاعل است از باب افعال از اين ماده .
( 13 - اختيار )
( 13 - اختيار )
يعنى اختياركردن فاعل چيزى را كه از آن چيز فعل ساخته شده ، و باب افعال به اين معنى نيز غير متعدى است ، مانند .
" اتلد زيد : زيد تالدى را اختيار كرد " تالد . چيز كهنه است .
" اهرب عمرو : عمرو هرب را اختيار كرد " هرب : گريختن است .
( 14 - جعل الشّىء )
( 14 - جعل الشّىء )
جعل : قراردادن است ، و اين معنى در اينجا چنان است كه فاعل چيزى را كه ماده فعل بر آن دلالت مىكند براى مفعول قرار دهد ، و باب افعال به اين معنى متعدى است ، مانند .
" ارعيت المواشى : براى مواشى رعى قرار دادم " رعى :
علف چراگاه است كه حيوان مىخورد ، مواشى : جمع ماشيه : رمه گاو