علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ٣٠٦

( اسم فعل منقول )

نيز گفته مىشود .

( اسم فعل منقول )

( اسم فعل منقول )

كلمه‌ايست كه از معنى اسمى يا حرفى به معنى فعلىّ نقل نموده‌اند ، ولى منقول و منقول اليه در لفظ يكسان است . مانند :

1 - " على " در اصل حرف است بمعنى " بر " و بمعنى " الزم :

پيوسته باش " نقل شده و آن به شش صيغه استعمال مىشود " عليك ، عليكما ، عليكم ، عليك ، عليكما ، عليكنّ " در قرآن است : " يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ : اى مؤمنان پيوسته با خودتان باشيد زيان نرساند شما را كسى كه گمراه شده اگر شما هدايت يافته باشيد - المائدة - 5 - 105 " ، " پيوسته با خودتان باشيد " از جنبه اجتماعىّ معناش اتّحاد و يگانگى است ، و از جنبه فردى معناش كوشش در تزكيه نفس و اصلاح و تنظيم امور دين و دنيا است از جهت علمىّ و عملىّ .

2 - " الى " در اصل حرف است بمعنى " سوى " و بمعنى " خذ :

بگير " نقل شده ، چنانچه گوئى : " اليك الكتاب : بگير كتاب را " ، و اگر با كلمه " عن " استعمال شود بمعنى " تنحّ : دورشو " استعمال مىشود ، چنانچه گوئى : " اليك عنّى : دورشو از من " و " اليك عن الشّرّ : دورشو از شرّ " و شش صيغه دارد مانند " عليك " .

3 - " دون " در اصل اسم است بمعنى " غير و نزد و پائين " و نيز " عند ولدى " بمعنى " نزد " هر سه بمعنى " خذ : بگير ، نقل شده ، و آن شش صيغه در اينها نيز هست ، و در نهج البلاغة است : كان