علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ٢٧٢

( تقسيم هفتم ) فعل يا لازم است يا متعدّى :

النّور - 24 - آيه 35 " و " قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ : بگو آيا از انبازان شما كسى هست كه سوى حقّ هدايت كند بگو خدا هدايت مىكند به حقّ - سورة يونس - 10 آيه 35 " و " مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ : و از كسانى كه آفريديم امّتى هستند كه هدايت ميكنند بحقّ - سورة الاعراف - 7 - آيه 181 " مادّه هدايت دو مفعولى است ، و در مثال اول مفعول دوم صريح است ، و در مثالهاى ديگر بواسطه " الى و لام و باء " است ، و در سه مثال اخير مفعول اوّل مقدّر است ، يعنى مردم را ، و تعديه افعال قاعده كلّىّ ندارد ، بلكه بايد از سماع تبعيّت شود ، و بحث مفعولات در علم نحو مذكور است .

* * *