علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ١٩٢

( مهموز العين )

رى ، ريا ، رين ، لار ، لنر " ، پس چنانچه مشاهدة مىشود همزه عين الفعل در تمامى صيغه‌هاى مضارع و امر حذف گرديده ، و حركتش كه فتحه است به فاء الفعل منتقل گشته ، و نيز لام الفعل كه ياء باشد از صيغه سوم و چهارم و پنجم ماضى و صيغه سوم و نهم و دهم مضارع و صيغه اول و سوم و چهارم و هفتم و نهم و دهم و سيزدهم و چهاردهم امر حذف گرديده ، و اين بناء بر قاعده اعلال لام الفعل است اگر حرف علّة باشد چنانچه در فصل معتلّ بيان خواهد شد .

و حذف همزه عين الفعل از اين ماده در صيغه‌هاى ماضى و مضارع و امر و مصدر از باب افعال نيز واجب است ، و طبق قاعده صيغه سازى اصلش " ارى ، يرئى ، ارء ، اراء " مىشود ، ولى بر خلاف قاعدة همزه عين الفعل را حذف ، و حركتش را به فاء الفعل داده ميگويند : " ارى ، يرى ، ار ، اراء " و مصدرش نيز بزياده تائى " اراءة " گفته مىشود ، و قلب لام الفعل به همزه در صيغه مصدر بناء بر قاعده‌ايست كه در ابحاث آتية بيان خواهد شد .

صيغه‌هاى ماضى از اين قرار است :

" ارى ، اريا ، اروا ، ارت ، ارتا ، ارين ، اريت ، اريتما ، اريتم ، اريت ، اريتما ، اريتنّ ، اريت ، ارينا " .

صيغه‌هاى مضارع بدين‌گونه است :

" يرى ، يريان ، يرون ، ترى ، تريان ، يرين ، ترى ، تريان ، ترون ، ترين ، تريان ، ترين ، ارى ، نرى "

چهارده صيغه امر :