علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ١٣٨

( صيغه منحوت )

" هلّل ، يهلّل ، تهليلا : لا إله الّا اللّه گفتن "

اما مثالهاى منحوت از مفرد ، مانند :

" عقربت الصّدغ : زلف را چون كژدم كردم ، از عقرب گرفته شده .

" فلفلت الطّعام : طعام را فلفل زدم "

" عصفرت الثّوب فتعصفر : جامه را با عصفر رنگ كردم ، پس رنگ گرفت ، عصفر : گياهى است به فارسى بهرامن و گل كافشه و گل كاجيره گويند ، رنگ نارنجى به پارچه و غير آن ميدهد .

" تمنطق زيد : زيد منطقة بست " ، منطقة : كمربند است ،

" تنطّق " از باب تفعّل به همين معنى نيز گفته مىشود ، و در باب تفعيل متعدّى شود ، گويند " نطّق زيد عمرا : زيد كمر عمرو را بست " .

" تمسكن جابر : جابر مسكين شد " مسكين درويش و تهىدست را گويند ، و از باب فعل يفعل و باب افعال و تفعّل نيز به اين معنى استعمال شده است .

" تمدرع : مدرعة پوشيد " مدرعة : جامه پشمين است ، ادرع و درّع و تدرّع به همين معنى نيز آمده است .

" تمذهب : داراى مذهبى شد "

" تمندل : مندل به پا كرد ، يا منديل بست ، مندل : موزه است ، منديل : دستار است .

" تمشيخ : خود را مانند مشيخة كرد " مشيخة يعنى : پيرمردان ،