علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ١٢٨
( 2 - مبالغة )
ميان لام الفعل دوم و سوم الف و ياء فاصلة است .
( قاعدة )
هرگاه لام الفعل اول در اين باب همزه باشد جائز است قلب به الف شود ، و در صورت به شكل صيغه‌هاى باب افعيلال ميگردد ولى الف در آن باب زائد و در اين باب اصلى است ، مانند :
" اقبانّ ، يقبانّ ، اقبئنانا : درهم كشيده‌شدن " جائز است گفته شود " اقبانّ ، يقبانّ ، اقبينانا " كه به صورت مانند " احمارّ ، يحمارّ ، احميرارا " ميگردد .
" اطمانّ ، يطمانّ ، اطمئنانا " جائز است گفته شود " اطمانّ ، يطمانّ ، اطمينانا " ولى در قرآن چون قرائت نشده جائز نيست ، زيرا در قرائت قرآن بايستى از قرّاء صدر اسلام تبعيّت شود ، چنانچه ائمّة ، عليهم السّلام " فرموده‌اند .
( معانى باب افعللال )
( معانى باب افعللال )
( 1 - مطاوعة )
( 1 - مطاوعة )
و معنى مطاوعة در باب انفعال و افتعال گذشت ، مانند :
" طمان فاطمانّ : آرامش داد پس آرامش گرفت "
( 2 - مبالغة )
( 2 - مبالغة )
و معنايش در باب افعلال گفته شد ، مانند :
" شمعل : متفرّق شد " و " اشمعلّ : بسيار متفرّق شد "
صاحب شرح نظّام گفته : ابواب رباعى مزيد همه غير متعدّى است و مفعول نميگيرد ، ولى چنين نيست ، زيرا گاهى متعدّى ديده