علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ١١٨

( 12 ) ( باب افعوّال )

همزه مكسورى در اولش ، و واو مشدّد مفتوحى كه در واقع دو واو است ميان عين الفعل و لام الفعل مىباشد ، و فاء الفعل ساكن ميگردد .

مضارعش بر وزن " يفعوّل " است ، حرف مضارعة بجاى همزة ، و واو مشدّد مكسور ميگردد .

صيغه‌هاى امر مانند بابهاى ديگر ساخته مىشود .

مصدرش بر وزن " افعوّال " است .

امثله ماضى : " اجلوّذ ، اجلوّذا ، اجلوّذوا ، اجلوّذت ، اجلوّذتا ، اجلوّذن ، اجلوّذت ، اجلوّذتما ، اجلوّذتم ، اجلوّذت ، اجلوّذتما ، اجلوّذتنّ ، اجلوّذت ، اجلوّذنا ، اجلوّاذا : رفتن و گذشتن " قال شاعر :

بشيبه الحمد اسقى اللّه بلدتنا * و قد عدمنا الحيا و اجلوّذ المطر

ترجمة : بسبب شيبة الحمد خدا شهر ما را سيراب كرد ، و به تحقيق كه ما بىحيائى كرديم و باران از شهر ما رفت ، شيبة الحمد :

لقب عبد المطّلب جدّ پيغمبر " صلّى اللّه عليه و آله " است ، اين مادّه فقط از اين باب آمده و ثلاثى مجرد ندارد ، و از بابهاى ديگر هم استعمال نشده است .

امثله مضارع : " يعروّش ، يعروّشان ، يعروّشون ، تعروّش ، تعروّشان ، يعروّشن ، تعرّوش ، تعروّشان ، تعروّشون ، تعروّشين ، تعروّشان ، تعروّشن ، اعروّش ، نعروّش : اعروّاشا : بر روى چيزى قرار گرفتن " ثلاثى مجردش " عرش ، يعرش ، عروشا : در جائى قرار گرفتن " است .