علوم العربية — الجزء ١، الصفحة ١٠٤
( 8 ) ( باب افعلال )
كرد ، در صورتى كه واقعا مريض نيست .
( 8 ) ( باب افعلال )
( 8 ) ( باب افعلال )
ماضى اين باب بر وزن " افعلل " مىباشد ، همزه مكسورى در اول ثلاثى مجرد آورده مىشود ، و فاء الفعل ساكن و عين الفعل مفتوح و لام الفعل مكرر ميگردد ، و حرف مكرر در بعضى صيغهها ادغام مىشود .
مضارعش بر وزن " يفعلل " است ، همزه از ماضى حذف مىشود و بجايش حرف مضارعة ميآورند ، و لام الفعل مكسور مىشود ، و حرف مكرّر در دوازده صيغه ادغام مىشود .
صيغههاى امر چنان است كه در آن ابواب دانسته شد .
مصدر اين باب بر وزن " افعلّال " است .
امثله ماضى : " اسودّ ، اسودّا ، اسودّوا ، اسودّت ، اسودّتا ، اسوددن ، اسوددت ، اسوددتما ، اسوددتم ، اسوددت ، اسوددتما ، اسوددتنّ ، اسوددت ، اسوددنا ، اسودادا : سياه شدن " در پنج صيغه اول لام الفعل ادغام شده ، و در نه صيغه ديگر ادغام نشده ، زيرا در آن نه صيغه حرف دوم براى اتّصال ضمير متحرّك ، ساكن است ، و در ادغام بايد حرف اول ساكن و حرف دوم متحرّك باشد ، و قاعده كلى است هرصيغهاى از فعل كه ضمير متحرك مرفوع به آن ملحق شود آخرش براى تخفيف كلمه ساكن مىشود .
امثله مضارع : " يحمرّ ، يحمرّان ، يحمرّون ، تحمرّ ، تحمرّان يحمررن ، تحمرّ ، تحمرّان ، تحمرّون ، تحمرّين ، تحمرّان ، تحمررن ،