قرآن از زبان قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٧٥

نسخ در قرآن

محو يا اثبات و معانى ديگرى از اين قبيل ، گاهى به هر دو معنى محو و اثبات نيز آمده است . « 1 »

منظور از مسأله نسخ در قرآن كريم دو چيز است . اول ، ناسخ بودن قرآن نسبت به كتابهاى آسمانى ديگر . به اين معنى كه وقتى قرآن نازل شد ، ديگر كتابهاى آسمانى قبلى نسخ شده و از اعتبار ساقط مىگردد . قرآن را ناسخ و كتابهاى آسمانى را منسوخ نامند .

دوم ، نسخ بعضى از آيات قرآن كريم توسط آيات ديگر آن ، كه آيه‌اى ناسخِ آيه ديگر مىشود .

قرآن كريم در اين خصوص فرموده است :

ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ اوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها اوْ مِثْلَها الَمْ تَعْلَمْ انَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَىءٍ قَديرٌ . « 2 »

هيچ آيه‌اى را نسخ نكرده يا به فراموشى نمىسپاريم مگر اينكه بهتر از آن را جايگزين آن كرده يا همانند آن را به جاى آن قرار دهيم . آيا نمىدانى كه خداوند بر هر چيزى قدرت دارد .

در اصل قضيه نسخ به هر دو معنايش اختلافى نبوده و همه علماى اسلام به نسخ معتقدند . تنها اختلاف موجود در تعيين مصداق ناسخ و منسوخ است .

به عنوان مثال به چند نمونه از آيات قرآنى كه ناسخ آيات ديگر شده‌اند اشاره مىشود .

مثلًا بعضى از مفسيرين آيه « وَدَّ كَثيرٌ مِنْ اهْلِ الْكِتابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ ايمانِكُمْ كُفَّاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ انْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ ماتَبَيَّنَ لَهُمُ الْحقَّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا

( 1 ) - المفردات ، راغب اصفهانى

( 2 ) - البقره 106