مصباح الحرمين ( فارسى ) — الصفحة ٣٧
الفَصلُ الرّابع در احوال كسى كه در راه حجّ بميرد
الفَصلُ الرّابع در احوال كسى كه در راه حجّ بميرد
الفَصلُ الرّابع در احوال كسى كه در راه حجّ بميرد
در احاديث وارد شده كه اگر كسى در يكى از دو حرم مكّه يا مدينه بميرد ، هول قيامت را نبيند و از او حساب نمىكشند « 1 » ، و در حديث ديگر : اگر كسى در سفر حجّ بميرد با اصحاب بدر محشور مىشود « 2 » ، ايضاً وارد است كه : كسى كه در حرم مدفون شود ايمن مىباشد از فزع اكبر « 3 » ، خواه از نيكوكاران باشد يا از گناهكاران « 4 » . ايضاً :
كسى كه در مدينه بميرد ، ايمن خواهد بود از عذاب الهى . قال اللَّه تعالى : ى وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجَراً الَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماًى « 5 » .
گويند كه شخصى از علماى نجف الأشرف با وجود اينكه استطاعت نداشت ، سالى ارادهء حجّ كرد و گفت كه چون در اخبار وارد شده كه [ حضرت ] قائم عليه السلام در هر سال موسم حجّ در مكّه تشريف دارند « 6 » ، مىخواهم در جمعيتى كه آن حضرت در ايشان مىباشد من هم داخل باشم ، چون مردم نجف به ارادهء او مطّلع شدند ، هر كس كه قدرت داشت با او ، به جهت دريافت فيض ، خدمت او روانه شدند و به اين سبب حجّاج نجف اشرف در آن سال زياده از بسيارى از سنوات سابقه گرديد ، و عبور هم چنانچه متعارف است از راه جبل و وادى نَجد « 7 » اتّفاق افتاد ، و همگى به بركت وجود آن شيخ فايز به
( 1 ) - عوالىاللآلى 4 / 30 ح 101 ؛ احياء علومالدين 1 / 287 ؛ ترجمه احياء علومالدين 1 / 530 . ( 2 ) - عوالىاللآلى 4 / 30 ح 101 . ( 3 ) - فَزَعِ اكْبَر : كنايت از قيامت ، رستاخيز . لغت نامه . ( 4 ) - كافى 4 / 258 ح 26 ؛ الفقيه 2 / 229 ح 2272 ؛ وسايل 3 / 162 ب 13 ح 3291 ؛ بحار 7 / 302 ب 15 ح 54 ؛ المحاسن 1 / 72 ب 121 ح 147 . ( 5 ) - نساء / 100 . ( 6 ) - الفقيه 2 / 520 ؛ بحار 51 / 350 ب 16 و 52 / 173 ب 24 ؛ غيبةطوسى / 364 ؛ كمالالدين 2 / 440 ب 43 . ( 7 ) - نَجْد : در تقسيم عربستان ، رشته كوههاى غربى را كه سراة نام دارد و بزرگترين كوههاى عربستان است وامتداد آن شمالى - جنوبى است مأخذ قرار داده ، طرف غربى آن را كه از كوه تا درياى سرخ مىرود « تهامه » يا « غور » مىنامند ، طرف شرقى را تا جايى كه مرتفع است « نجد » ، كوهستان فاصل ميان نجد و تهامه را « حجاز » ، دنبالهء نجد را كه به خليج فارس منتهى مىشود و مشتمل بر يمامه و احساء و عمان و حوالى آنهاست ، « عروض » مىگويند ، قسمت واقع در جنوب حجاز و نجد ، « يمن » است . . . ، بنابراين عربستان منقسم مىشود به پنج قسمت بزرگ ، حجاز ، تهامه ، نجد ، عروض و يمن . لغت نامه .