مصباح الحرمين ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٤

الفصلُ الرّابِع وَ العِشرُون در احرام حجّ

لطيفة : شخصى از اعراب بدوى از عالمى شنيد كه روزهء روز عرفه مقابل است با روزهء يك سال ؛ پس روز عرفه را روزه گرفت و وقت ظهر افطار كرد ! سببش را سؤال كردند گفت كه ثواب شش ماه مرا كفايت مىكند !

وجه تسميه : و آن روز را عرفه گويند به چند جهت :

اوّل ، شناختن آدم عليه السلام حوّا را چنانچه ذكر شد .

2 - شناختن آدم عليه السلام شأن محمّد صلى الله عليه و آله و آل محمّد صلى الله عليه و آله را .

3 - يقين ابراهيم عليه السلام بر رحمانيّت رؤياى خود در همان روز چنانچه در وجه تسميهء ترويه ذكر شد .

و در روز دهم اين ماه ، تورات به موسى عليه السلام نازل شده ، و شبش از جملهء چهار شب است كه احياى آنها سنّت موكّد است ، و روزش را عيد أضحى گويند . و فضيلت اين شبانه روز از حدّ و حصر بيرون است كه گنجايش اين رساله ندارد .

و روز 11 و 12 و 13 اين ماه را ايّام تشريق گويند ؛ و تسميهء آنها به ايّام تشريق ، به جهت تشريقِ « 1 » گوشتهاى قربانيها است ( يعنى خشك گردانيدن آنها در آفتاب ) « 2 » ، و يا به جهت شروقِ « 3 » قمر در طول آن سه شب .

و ابن اعرابى گفته : به جهت آنكه هدى را نحر نمىكنند تا آنكه آفتاب از مشرق طلوع كند ، و يا به جهت قول عرب در جاهليّت : أشرَقَها ثَبيرُ كَى نُغيرُ « 4 » ( ثبير كوهى است در مكّه ) ؛ يعنى : « روشن نمود جبلِ ثبير وادىِ موقف را با طلوع ماه از آن جبل به جهت كوچ نمودن از موقف » .

و روز اوّل ايّام تشريق را يوم القرّ « 5 » خوانند يجهت استقرار مردم در آن روز در مِنى « 6 » ، و روز دوّم را يوم الصّدور و نَفْر الاوّل خوانند ( يعنى خارج شدن و كوچ اوّل ) ، و

( 1 ) - تَشْريق : قديد كردن گوشت . لغت نامه . ( 2 ) - مستدرك 10 / 128 ب 53 ح 11669 - 3 ؛ بحار 96 / 284 ب 50 ح 37 ؛ دعائم‌الاسلام 1 / 329 ذكرالهدي . ( 3 ) - شُروق : مجازاً به معنى ظهور و روشنى . لغت نامه . ( 4 ) - عبارت متن « نعير » . م . ( 5 ) - عبارت متن « يوم السّقر » . م . ( 6 ) - مستدرك 10 / 128 ب 53 ح 11669 - 3 ؛ بحار 96 / 284 ب 50 ح 37 ؛ دعائم‌الاسلام 1 / 329 ذكرالهدي .