كتاب گيا ( راهنماى گياهى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٥

( 138 ) تيره يك‌صد و سى و هشتم سرخس‌ها FILICINEAE

1 * برگها بىدندانه يا مركب از قطعاتى كه ته آنها به يكديگر و برگبرگ اصلى متصل مىشود 2

* برگها مركب از قطعاتى كه تا رگبرگ اصلى از هم جدا هستند 5

2 * برگها بىدندانه و پهن و دراز كه دسته‌هاى هاگدان‌ها موازى با يكديگر و مايل نسبت برگبرگ در زير آن به خوبى پيداست زنگىدارو

Scolopendrium

( اول )

* برگها بسيار بريده 3

3 پهنك برگها يك مرتبه در ته قطع مىشود - گروه هاگدان‌ها گرد - بىنقاب .

بسپايك

Polypodium

( دوم )

پهنك برگها در ته بتدريج باريك مىشود 4

پهنك برگها داراى قطعات پهن شبيه ببرگ جعفرى .

پرسياوشان

Adianthum

( سوم )

4 * زير برگها فلسهائى خرمائىرنگ و براق دارد - تقسيمات برگ گرد .

چترك

Ceterach

( چهارم )

* زير برگها بىفلس - بعضى از برگها با تقسيمات پهن و بىهاگدان و برخى با تقسيمات باريك و داراى هاگدان سپرزدارو

Blechnum .

5 گروه هاگدان‌ها دراز يا بيضى كه پس از رسيدن بهم مىچسبند .

جگردارو

Asplenium

( هشتم )

گروه هاگدان‌ها گرد يا بوسيله تاشدگى لب برگ پوشيده شده 6

6 در پاى رگبرگ اصلى فلسهاى قهوه‌اى ديده مىشود 7

پاى رگبرگ اصلى فلس قهوه‌اى ندارد 8

7 * يك برگ تك از زمين خارج مىشود و ممكن است از يك متر درازتر باشد .

قطعات نوك برگ تقريبا راست - هاگدآنها در زير لبه تاشده قطعات برگها .

چماس - سرخس

Pteris

( پنجم )

* چندين برگ 4 تا 7 دسىمترى - گروه هاگدان‌ها در زير و در وسط قطعات برگ قطعات بىدندانه و تيز سرخس شانه‌اى

Acrostichum

( ششم )

8 قطعات برگ برش‌دار يا دندانه‌دار 8

قطعات برگ بىبرش يا بىدندانه دهان‌شور

Osmundia

( هفتم )

9 برگها سه‌گوش ( شكل عمومى ) داراى چند فلس در دم - هاگدان‌ها بىنقاب .

بسپايك

Polypodium

( دوم )

شكل عمومى برگ دراز - هاگدانها نقاب‌دار 10