مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٧
1 . 3 . شهر نسا
پرنىها و داهه‌ها در اين‌جا مستقر شده و سپس حكومت پارتيان را پىافكند 84 .
ژوستينين يكى از مورخان رومى ، دومين حكمران پارتى ، تيرداد ( برادر ارشك ) پايتخت خود را در دارا در پارتيانه در جايى زيبا كه توسط سرزمين‌هاى حاصلخيز احاطه شده ساخته است 85 .
نخستين بررسىهاى باستان‌شناسى در نساى قديم در سال 1925 توسط ويزل
( O . E . Vizel )
و گورودكيج
( V . D . Gorodeckij )
از موزهء عشق آباد براى پيدا كردن گورستان شاهان پارتى در نساى كهنه انجام گرفت و اين گروه موفق به حفارى تعدادى گور از دوران اسلامى شد 86 . بعدها بين سال‌هاى 1930 تا 1936 ميلادى ماروشچنكو نخستين كاوش‌هاى روشمند را در آنجا انجام داد و سپس از سال 1946 به بعد پوگاچنكوا و ماسون اين كاوش‌ها را ادامه دادند و سرانجام از سال 1990 ميلادى گروه باستان‌شناسى دانشگاه تورينو به رهبرى آنتونيو اينورنيزى تحقيق در اين محوطهء مهم باستانى را ادامه داد . نساى باستان از دو بخش نساى قديم و نساى جديد تشكيل مىشود .
نساى كهنه يا قديم مركز سكونتى شاهى بوده و معابد ، كاخ‌ها و گنجينه‌هاى مختلف سلطنتى در آنجا قرار داشته است ؛ درحالىكه نساى جديد مركز شهرى پارتى بوده است كه تا حدود چهار سدهء پيش نيز به تناوب مسكون بوده است 87 . كاوش‌هاى باستان‌شناسى نشان داده‌اند كه نساى نو در سده‌هاى دوم و اول پيش از ميلاد بر روى يك روستاى قديم‌تر بنا شده بوده است . اين شهر داراى ديوار دفاعى غير منظمى بوده كه با خشت و چينه ساخته شده و تعدادى برج نگهبانى با نقشهء مستطيل داشته و محلات نساى نو به دو محلهء اشراف و مردم معمولى تقسيم شده كه داراى ساختمان‌هاى بسيارى است . در سال 1936 در شمال غربى شهر بخشى از يك ديوار كشف شد كه به رنگ قرمز رنگ‌آميزى شده بود و چند آرامگاه كه كاملا از بين رفته بودند نيز در آنجا پيدا شد . اين مجموعه بناها مربوط به سدهء اول ميلادى بوده است . حدود ده سال بعد ؛ يعنى در سال 1946 مجموعهء نسبتا كامل ديگرى از آرامگاه‌ها در همين‌جا پيدا شد .
نساى قديم بر روى زمينى به مساحت 14 هكتار ساخته شده و نقشهء آن پنج ضلعى