كاوشى در تاريخ جمع قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٤
دليل ششم
محدود به اين شش نفر باشد .
آقاى دكتر راميار در تاريخ قرآن با تتبعى كه در اسامى قراء و حافظان كرده‌اند ، تعداد سى و هفت نفر از حافظان بزرگ و به نام قرآن را در عهد پيامبر شمارش مىكنند . « 1 »
از اينرو ، آية اللّه خويى براى دفع شبهه مىگويد :
« شايد كسى در اين جا بگويد كه منظور از جمع آورى قرآن در دوران پيامبر كه در اين خبرها به آن اشاره شده ، حفظ نمودن و جمع كردن در سينه‌ها است ، نه جمع كردن و نوشتن در اوراق . ولى اين توجيه ، تصورى است باطل و پندارى است نابجا ، زيرا اولا : دليلى بر اين گمان نيست . ثانيا : اگر منظور ، جمع آورى قرآن در سينه‌ها بود ، چگونه اين عمل به طورى كه در اين روايت‌ها آمده تنها به شش نفر يا چهار نفر اختصاص يافته است ، در صورتى كه تعداد حافظان قرآن در عصر پيامبر بيش از آن بوده كه با نام و نشان قابل شمارش باشد . » « 2 »
در تأييد اين مطلب ، اخبار و گزارش‌هايى است كه نشان مىدهد ، در حيات پيامبر مصاحف متعددى وجود داشته و اصحاب پيامبر بر اساس آن‌ها قرائت مىكردند و اين قرائت بر اساس دستور پيامبر بوده است كه صحابيان را تشويق مىكرد كه قرآن را از روى مصحف‌ها بخوانند . مثلا شيخ صدوق حديثى را از امام صادق ( ع ) به نقل از پيامبر ذكر مىكند كه فرمود :
« ليس شىء اشر على الشيطان من القراءة فى المصحف نظرا » « 3 »
( 1 ) راميار ، محمود ، تاريخ قرآن / 255 . ( 2 ) خويى ، البيان / 251 . دربارهء گردآورندگان قرآن و توجيهاتى كه برخى از قرآن پژوهان كرده‌اند در پاسخ به شبهات ، سخنانى خواهيم آورد و روشن خواهيم كرد كه چگونه براى تثبيت و بزرگ‌نمايى كار زيد بن ثابت و انكار تأليف قرآن در عصر نبوى به تأويلاتى در اخبار روى آورده‌اند . ( 3 ) حر عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 4 / 853 ، باب 19 از ابواب استحباب القراءة فى المصحف .