مختصر تاريخ الدول ( تاريخ مختصر الدول ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٥
دولت نهم دولتى كه از پادشاهان مسيحى يونان به پادشاهان مسلمان عرب رسيد
دولت نهم دولتى كه از پادشاهان مسيحى يونان به پادشاهان مسلمان عرب رسيد
دولت نهم دولتى كه از پادشاهان مسيحى يونان به پادشاهان مسلمان عرب رسيد
قاضى صاعد بن احمد اندلسى قاضى شهر طليطله [ : تولدو ] گويد كه : عرب دو فرقه بود : بائده و باقيه . اعراب بائده امتهايى بزرگ بودند چون عاد و ثمود و طسم و جديس . چون اين امتها منقرض شده‌اند نه ما را از حقيقت احوال آنان خبرى است و نه براى دست يافتن به اخبار و آثار ايشان وسيله‌اى . اما آن فرقهء باقيه از دو ريشه‌اند : قحطان و عدنان .
اعراب باقيه را دو دوره بوده است ، يكى دورهء جاهليت و ديگر دورهء اسلامى .
اعراب جاهلى در نزد امم ديگر به عزت و مناعت مشهور بودند . و پادشاهيشان در ميان قبايل قحطانى بود و خاندان بزرگ شاهى ، خاندان بنى حمير بود كه تُبَّع‌ها « 411 » از آنان بودند .
از خاندانهاى شاهى كه بگذريم ، ديگر اعراب جاهلى دو طبقه بودند : اهل مدر و اهل و بر . اعراب اهل مدر در شهرها و روستاها مىزيستند و از راه كشت و زرع و پرورش نخل و چارپايان و نيز از طريق بازرگانى زندگى مىكردند و اعراب اهل و بر صحرانشينان بودند . اينان از شير شتر و گوشت آن زندگى مىگذرانيدند و براى يافتن آب و گياه از جايى به جايى مىرفتند و هر جا كه آب و گياهى بود و مىتوانستند چارپايان خويش را بچرانند خيمه‌هاى خود را برپاى مىنمودند و پس از چندى باز هم به طلب آب و گياه به جاى ديگر كوچ مىكردند . از اين رو پيوسته در حال سير و سفر بودند . يكى از آنان دربارهء شتر خود مىگويد :
تقول اذا درأت لها وضينى * أ هذا دينُه ابداً و دينى
أكلّ الدهر حلّ و ارتحال * اما يُبقى علىّ و لا يقينى