مصحف امام على ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٠
5 / 12 - بيان محكم و متشابه
دليل اين آيه از آيات متشابه قرآن به حساب مىآيد .
اما آياتى از قرآن اين آيه را روشن كرده و با بيان سلبى مراد را روشن ساخته است و فرموده است : لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ( شورى / 11 ) خداوند متعال مانندش نيست كه شما بخواهيد او را با ديگران مقايسه و سرير قدرت او را به سرير قدرت انسان تشبيه كنيد .
و از اين نمونهها بسيار است كه با همين آيه مفاد و مصداق آن روشن مىشود مانند : وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا ( الفجر / 22 ) وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ( القيامه / 23 ) با آنكه ظاهر در آيه آمدن خدا و ملائكه و صف كشيدن آنها و يا ديدن خدا در روز قيامت مطرح مىگردد و دهها آيهاى كه به وصف افعال خدا مىپردازد و روشن شدن آن با همين آيه انجام مىگيرد .
بنابر اين احتمال كه در مصحف على عليه السّلام آيات محكم بر متشابه مقدم شده است ترتيب مكى و مدنى بهم آيات به هم مىخورد ، و انگهى چنين نيست كه آيهاى از هر جهت محكم يا متشابه باشد ، ممكن است آيهاى از جهتى محكم و از جهتى متشابه باشد . در اين صورت نمىتوان به طور مطلق آياتى را بر آيات ديگر مقدم ساخت .
2 - احتمال ديگر درباره ذكر محكم و متشابه در مصحف امام اين است كه حضرت هر آيهاى را كه تشابه داشته ، با آوردن توضيحات و ذكر محكمات ، از تشابه خارج ساخته باشد ، چنان كه مفسرين براى توضيح آيهاى از آيات ديگر استمداد مىجويند و قرآن را به قرآن يا حديث نبوى تفسير مىكنند . در اين صورت بدون اينكه ترتيب و نظم آيات به هم بريزد ، يا همه آيات متشابه در يك جا و در پى آن آيات محكم قرار گيرد ، مفاد آيه روشن مىگردد .