فوائد الطفية ( فارسى ) — الصفحة ٠.٣٤

خطاهاى فهرست‌نگارى در مورد اين كتاب

مشخّصات نسخهء خطّى

مشخّصات نسخهء خطّى

نسخهء خطّى كتاب فوايد الطفيّه در كتابخانهء آيت اللّه مرعشى در قم نگهدارى مىشود . اين نسخه در تاريخ 11 مهر 1370 عكس‌بردارى شده و به شمارهء مسلسل 7076 در صفحهء 237 كتاب فهرست كتاب‌هاى خطّى آن كتابخانه به نام فوائد لطيفيه ثبت شده است ( در دنبالهء سخن در مورد اين ناهمسانى در نام كتاب شرحى خواهد آمد ) . نسخه داراى 79 برگ شامل يك برگ در پنج بيت شعر ( كه در ابتداى اين مقدّمه آمد ) به خط شكسته نستعليق به تحرير عبّاس تفرشى ، و 78 برگ ( 156 صفحه ) اصل متن كتاب است . بر اساس توضيحات فهرست‌نگارى كتاب ، عناوين كتاب در آغاز نسخه شنگرف و بقيهء آن با مشكى نشانى دارد ، صفحه‌ها مجدول به زر و شنگرف و مشكى و لاجورد ، و جلد نسخه تيماج قهوه‌اى است . مهدى اليه كتاب ناصر الدّين شاه قاجار است كه در صفحهء 6 نسخهء خطّى نام وى آمده است .

گويا نسخهء ديگرى از اين كتاب - چه در كتابخانه‌هاى رسمى و چه در مجموعه‌هاى خصوصى شناخته شده - موجود نيست . اين داورى از آن روست كه در شمارهء رديف 1095 صفحهء 223 كتاب كتابشناسى نسخ خطّى پزشكى ايران از انتشارات كتابخانهء ملّى جمهورى اسلامى ايران نيز ، تنها كتابخانهء آيت اللّه مرعشى به عنوان محلّ اين كتاب ذكر شده است . يادآورى اين نكته بايسته است كه در منابع كتاب ياد شده ، هم از فهرست كتابخانه‌هاى بزرگ كشور و هم از فهرست مشترك آقاى احمد منزوى - كه دربرگيرندهء كتب مجموعه‌هاى خصوصى نيز هست - بهره گرفته شده است .

خطاهاى فهرست‌نگارى در مورد اين كتاب

خطاهاى فهرست‌نگارى در مورد اين كتاب

شوربختانه در توصيف فوايد الطفيّه در صفحهء 237 فهرست كتاب‌هاى خطّى كتابخانهء آيت اللّه مرعشى دو خطا رفته است : نخست آنكه كتاب به نام فوائد لطيفيّه ضبط شده است ، در حالى كه در هر دو مورد ضبط نام كتاب در صفحات 2 و 25 نسخهء خطّى ، به روشنى فوايد الطفيّه آمده و هر دو بار نيز واژهء الطفيّه بسيار آشكار و خوانا كتابت شده است و به هيچ قرينهء بصرى و گرافيكى نمىتوان آن را لطيفيّه دانست .

مصحّح پس از برخورد با اين شواهد ، نام فوايد الطفيّه را اختيار كرد ، ولى در گرماگرم تصحيح كتاب ، يكى از استادان گرانقدر ترديد خويش را در درست بودن نام فوايد الطفيّه گوشزد كردند و فرمودند كه بنا بر سنّت نامگذارى كتب ، نويسندگان قديم ، كتاب را به نام خود منسوب مىكرده‌اند نه به اسم تفضيل برگرفته از نامشان ؛ و بنابراين سنّت و شيوه فوايد لطيفيّه درست است ، نه فوايد الطفيّه . نگارنده با سپاس از اين گوشزد مشفقانه ، براى آسوده‌دلى از گزينش نام درست كتاب به محضر استاد دانش‌گستر و فرزانه جناب آقاى دكتر محمّد مهدى محقّق رسيد و با ايشان رايزنى كرد و راهنمايى