فوائد الطفية ( فارسى ) — الصفحة ٨٦

[ نكته در ادويهء سودمند كبد ]

قرص ورد ، نافع جگر و معده : گل سرخ هفت ، سنبل ، لاك مغسول ، اصل السّوس هر كدام چهار ، افسنتين ، مصطكى ، عصارهء غافث ، ريوند چينى هر كدام سه ، با آب سرد اقراص سازند ؛ و قدر شربت سه مثقال است .

[ البسايط در وجع و ورم و سدّه و صلابت كبد ]

قاقله دو درم بكوبند و با سكنجبين بنوشند نافع است درد بارد جگر را .

تخم ترب سفوف كردن نيز مفيد است .

شرب طبيخ بابونه بهترين دوايى است در وجع كبد ورمى و همچنين ضمادش .

شيرهء تخم خربزه با سنبل و مصطكى نوشيدن در ورم گرم و علل كبد مفيد است .

افسنتين را نرم بسايند و با موم مذاب در روغن با حنا بياميزند و ضماد سازند بر جگر .

سقى يك مثقال ريوند هر دو روز يك مرتبه با آب گرم اگر تب باشد ، و با شراب اگر تب نباشد حسن الاثر است صلابت و سدّه و ورم كبد را .

سقى ربّ السّوس نافع صلابت كبد است به ادرار و اطلاق .

عنب الثعلب محلّل اورام باطنى است ؛ شربتى چهار مثقال با شكر . و اگر با آب كاسنى و كشوث و كرفس ممزوج كنند ، در اين باب عجيب النّفع است .

درونج مقوّى كبد است و اصلاح آن از جهت محرور با آب و سركه خوب است .

شاهتره شافى است جگر را .

شقاقل مقوّى كبد است .

قرص كهربا خون شكم باز دارد : كهربا ، بسّد ، مرواريد ، تخم خرفه هر يك سه مثقال ؛ شاخ بز كوهى سوخته ، پوست تخم‌مرغ سوخته ، صمغ عربى هر يك سه درم ، گشنيز خشك بريان كرده ، خشخاش سفيد و سياه هر يك شش درم ، ودع سوخته ، بذر البنج هر يك دو ، با لعاب بنكو اقراص سازد ؛ قدر شربت تا يك مثقال با ربّ به .

و شربت سيب و شيرهء خرفه با طباشير و گل ارمنى نافع است در منع خون .

[ نكته در ادويهء سودمند كبد ]

نكته : آنچه تلخ بود چون كاسنى و آنچه خوش‌بو بود ، مادّه از عفونت باز دارد چون فقاح اذخر و دارچينى ؛ و آنچه جالى بود چون كشكاب ، و آنچه در وى قوهء قبض بود چون زعفران ، و آنچه اشيائى كه لذيذ و شيرين بود چون مويز و مغز بادام و ساير ، تمامى جگر را سودمند بود ، از آن قبيل يرقان .