قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٨
وضعيت و تاريخ گنجينه هاى ضريح مطهر
ابن‌طاووس ، اسامى دو نفر از كتابداران آنجا را ذكر كرده است كه آن دو نفر ، « ابوعبدالله بن شهريار » ، داماد شيخ طوسى ، متوفاى سال 501 ه . ق / 1108 م ، و « يحيى بن عليان » مىباشد كه از معاصران ابن‌طاووس است . از اين كتابخانه پس از فهرست‌بردارى در سال 1970 م ، جز 752 كتاب ، چيزى باقىنمانده است . از آن تعداد ، 152 كتاب ، جزء نسخه‌هاى خطى مىباشد . كتاب‌هاى كم‌نظير آن كتابخانه ، در كتابخانه‌هايى پنهان شد كه امروزه قابل شناسايى نيستند ؛ چنان‌كه محمد هادى امينى در مقاله‌اى با عنوان : « خزانة الحرم الشريف و ما بها من الهدايا و التحف » ، چنين مىنويسد :
نجفىهاى مطلع گفتند كه روى طاقچه‌ها و قفسه‌هاى كتابخانه علوى ، ده‌ها هزار كتاب ، از جمله نسخه‌هاى تاريخى قرآن كريم و كتاب‌هاى دعا و ذكر وجود داشته است . حوادث روزگار ، آن كتاب‌هاى ارزشمند را متفرق ساخته و امروز از آنها ، فقط نزديك چهارصد نسخه باقىمانده است . اين نسخه‌ها بين خانه‌هاى بزرگان و اعيان توزيع شده است و همچنان ، بعضى از آنها ، برخى از آن نسخه‌هاى خطى را در اختيار دارند . پشت جلد بسيارى از آن كتاب‌ها ، اين عبارت آمده است : « اين كتاب ، يكى از كتاب‌هاى كتابخانه علوى مىباشد » . اين كتاب‌ها به قيمت‌هاى ناچيزى فروخته شده و منتقل گرديده است . سرنوشت و مقصد آن كتاب‌ها ، نامعلوم است . « 1 »
او داستان‌هاى ديگرى را در اين‌باره ذكر كرده است . كسى كه تمايل به آگاهى از آن داستان‌ها داشته باشد ، مىتواند به مقاله مذكور مراجعه نمايد . براساس آنچه من خبر دارم ، جايز نيست مال موقوفه ، مگر به علتى كه حاكم شرع تعيين مىكند ، فروخته شود . پس چگونه آنچه از اين كتابخانه غارت شده ، يا از طريق امانت دائمى در آن دخل و تصرف به وجود آمده ، مجاز شده است ؟ ! امانتى كه در نهايت ، به فروش آنها منجر شده است !
( 1 ) . ر . ك : موسوعة النجف الاشرف ، ج 3 ، صص 155 - 162 .