معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ٦٧

قسمت پنجم وقف حسن :

لحاظ وجه دوّم مرجح .

و از مثالهاى وقف حسن ، وقف بر روى كلمه « و برق » در قول حق تعالى در آيه 19 سوره بقره « أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ » مىباشد .

زيرا جملهء ما بعد آن « يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ . . . » مستانفه است و موضعى از اعراب ندارد و جوابى است از سؤال ناشى از جمله قبل مثل اينكه كسى سؤال مىكند :

« فما يصنعون اذا اصابتهم تلك الشدة » چه كار مىكنند اگر اين سختى بر آنان برسد ؟ » و در جواب گفته مىشود كه « يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ . . . » اين همان وجه راجح ، در اعراب آن جمله است و همان است كه محققان مفسران آن را تاييد كرده و رجحان داده‌اند كه از جملهء مفسرين ، علامه آلوسى در كتاب « روح المعانى » و حجت مفسران « ابوحيان » در كتاب « البحر المحيط » است . عبارت ابو حيان در « البحر المحيط » چنين است :

و جمله : « يجعلون . . . » محلى از اعراب ندارد زيرا جواب سؤال مقدر است مثل اين است كه سؤال شده حال آنان با اين رعد چگونه خواهد بود ؟ و در جواب گفته شده است : « يجعلون . . . »

« و قولى هست كه جمله محلى از اعراب دارد و آن مجرور بودن است زيرا در محل صفت مىباشد به آنچه حذف شده است .

مثل اينكه گفته شده جاعلين اصابعهم . . . » .

و برخى روا دانسته‌اند كه در محل نصب باشد بنابر حاليت