معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٥

محل اول :

1 - « ذلك » خبر مبتداى محذوف است ، و تقدير چنين است :

واجب شما آن است ، يا واجب در حق شما همان است واجباتى كه در آيات گذشته به شما بيان كرديم ، يا امر چنان است كه به شما در آيات گذشته ياد آور شديم .

2 - « ذلك » مبتدا و خبر آن محذوف است و تقدير چنين مىباشد :

آن حكم خدا است ، يا آن فرمان خدا است يا آن شرع خدا است و امثال آن .

3 - « ذلك » در محل نصب قرار گرفته و مفعول فعل محذوف است و تقدير عبارت مىباشد از : امتثلوا ذلك ، اتبعوا ذلك ، الزموا ذلك » آن را به جاى آوريد ، آن را به عهده بگيريد ، از آن پيروى كنيد و امثال آنها ، علامه آلوسى گفته است : به كار گرفتن لفظ - ذلك - در اينجا دلالت بر عظمت امر و اوج منزلت دارد انتهى . . . ) .

و من مىگويم ، آلوسى معناى عظمت امر و اوج منزلت را از لام « ذلك » گرفته زيرا لام براى دلالت به دورى « مشار اليه » وضع شده ، و اين فرق نمىكند جمال زيبا ، يا مكان و يا مقام و الا و منصب عالى باشد . با توجه به اعرابهاى سه‌گانه ، بين « ذلك » و جمله بعد از آن « وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ » ارتباط لفظى منتفى است ، زيرا اين جمله ، مستانفه مىباشد و محلى از اعراب ندارد و بر مبناى آنچه ياد كرديم وقف در ذلك ، وقف كافى مىباشد .