معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٦٨

مسأله هفتم « 1 »

را به جمله دوم وصل كرده و در پايان آن وقف مىكنند . با اينكه جمله اول از حيث دارا بودن اركان اسناد يعنى مسند و مسند اليه و از حيث معنى تام و كامل است و به لحاظى با جمله دوم رابطه‌اى ندارد و در جملاتى كه نظير آن باشد وقف جايز است اما به اين جهت در پايان آن وقف نمىشود و به جمله دوم وصل مىگردد كه بين آن جمله و جمله دوم ازدواج يعنى تقابل يا تعادل وجود دارد . مثل قول خداى تعالى « مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها . . . » در اين آيه جمله اول « مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ » ، جمله‌اى است داراى هر دو ركن اسناد و داراى معناى كامل است ، و به جمله دوم تعلق لفظى ندارد و در نظير آن وقف مىشود اما در آن وقف نمىشود به جهت تقابلى كه بين دو جمله وجود دارد و اين تقابل از يك طرف بين « مَنْ عَمِلَ صالِحاً » در جمله اول با « وَ مَنْ أَساءَ » در جمله دوم و از يك طرف بين « فَلِنَفْسِهِ » در جمله اول با « فَعَلَيْها » در جمله دوم مىباشد .

و نظير همين است قول خداى تعالى « لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ » لها در جمله اول ، عليها در جمله دوم : « و كسبت » در جمله اول ، و اكتسبت در جمله دوم با هم تقابل دارند - و دليل اينكه در يكى كسبت و در ديگرى اكتسبت به كار رفته - اين است كه غالبا « كسب » در كار خير و « اكتسب » در كار شر به كار مىروند .

و مثال دو جمله‌اى كه بين آنها تعادل باشد قول خداى تعالى « لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ » و همچنين قول خداى تعالى « فَمَنْ