معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٥٦
مسأله سوم : در طول فاصله‌ها ، حكايات ، جمله‌هاى معترضه و امثال آنها ، و در موقع جمع كردن قرائتهاى مختلف و قرائت به طور تحقيق و به طور ترتيل از چيزهايى اغماض مىشود كه در غير آنها اغماض نمىشود .
عامل ديگر را در تقدير مىگيرند به همين نحو كه شرح همه به طول مىانجامد . امام علامه ابن الجزرى چنين بيان كرده و فضلاى كثيرى نيز از او تبعيت كرده‌اند .
ولى اشمونى از كواشى نقل كرده كه ، طول فاصله‌ها ، و داستانها ، به عنوان عذرى در جواز وقف ، قبل از اينكه سخن به پايان برسد معتبر نمىباشد ، بلكه براى قارى سزاوار است در آنجا كه نفسش به پايان مىرسد ، يا در آنجا كه نفسش كم مىآيد وقف كند و بعد از آن از اول كلام ابتدا كند و برخى را به برخى وصل كند تا سرانجام در جايى وقف كند كه جايز است :
ابن الجزرى گفته است :
چنان كه وقف در آنچه ياد شده يعنى طول فاصله بخشوده شده در جمله‌هاى كوتاه ، گرچه تعلق لفظى وجود داشته باشد بخشوده نشده و خوب نيست مثل « وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ » ، « وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ » ، زيرا « بِالرُّسُلِ » و « بِرُوحِ الْقُدُسِ » آيه 87 سوره بقره به وقف نزديك است .
و در مثل « ملك الملك » ، وقف را نبخشيده‌اند زيرا به « تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ » نزديك است برخى « تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ » را به عنوان محل وقف ، يادآور نشده‌اند زيرا به « وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ » نزديك است ، همچنين بسيارى از علماى فن وقف در « وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ » را به خاطر نزديك بودن به « وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ » نبخشيده‌اند و بعضى