معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٥٥

مسأله سوم : در طول فاصله‌ها ، حكايات ، جمله‌هاى معترضه و امثال آنها ، و در موقع جمع كردن قرائتهاى مختلف و قرائت به طور تحقيق و به طور ترتيل از چيزهايى اغماض مىشود كه در غير آنها اغماض نمىشود .

جايز مىشود كه اگر به خاطر ديگرى بود روا نمىشد و اين همان است كه سجاوندى نامش را به طور ضرورى وقف مرخص مىنامد و به قول خداى تعالى « وَ السَّماءَ بِناءً » مثال مىآورد و بهترين مثالهايش « قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ » ، « وَ النَّبِيِّينَ » و « أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ » و « عاهَدُوا » ، « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ » تا « إِلَّا ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ » مىباشد ، با توجه به اينكه وقف در پايان فاصلهء قبل از آن كافى « و بهتر » است .

و فاصله ، « إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً » مىباشد و مثل همهء فاصله‌ها در قد افلح المؤمنون ، تا پايان عبارت ، يعنى ، « هُمْ فِيها خالِدُونَ » و مثل فاصله‌هاى ، « ص وَ الْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ » ، تا جواب قسم - كه - به اعتقاد اخفش و كوفيان و زجاج آيه « إِنْ كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقابِ » آيه 14 سوره ص / 38 مىباشد و گفته شده كه جواب « قسم » كم أهلكنا آيه 3 همان سوره است يعنى « لكم أهلكنا » ، با در تقدير گرفتن لام ، و گفته شده كه جواب حذف شده و تقدير چنين است « لقد جاءكم » ، يا « انه لمعجز » ، يا « ما الامر كما تزعمون » ، يا « إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ » .

و مثل اين است وقف در فاصله‌هاى « وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها » تا « قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها » ، و به همين جهت وقف كردن در « لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ » جايز است و در « يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ » جايز نمىباشد ، در « اللَّهُ الصَّمَدُ » جايز است و در « هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ » جايز نيست گرچه همه اينها معمول « قُلْ » : مىباشد و از همين جا است كه محققان اعاده همان عامل يا