معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠

مساله دوم : درباره وقفهاى خلاف قاعده‌اى است كه جهتى جز جلب توجه شنوندگان ندارند

حتى اگر در قول خداى تعالى تنها به « انتقمنا منهم » كفايت مىشد باز اين مطلب مفهوم بود كه انتقام خداى تعالى از آنان حق و عدل است زيرا مسلم است كه خداى تعالى از ظلم و ستم منزه و مبرا مىباشد .

و اما در آيه 13 سوره لقمان / 31 « وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ » هر كس در « لا تُشْرِكْ » وقف ، و از « بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ » ابتدا كند متعلق « لا تُشْرِكْ » را محذوف فرض كرده است و تقدير چنين مىباشد :

« لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ » و به همين نحو با « بِاللَّهِ » را باء قسم گرفته كه وارد بر « مقسم به » يعنى اللّه شده و جملهء « إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ » را جواب قسم قرار داده است ، يعنى چيزى كه براى او سوگند ياد شده است و معنى چنين است به خدا شريك قرار نده ، سوگند به خدا كه شرك ستم بزرگى است .

و اين وقف به جهاتى بسيار ضعيف است :

1 - تقدير آيه به وجه گذشته ، خلاف متبادر به ذهن ، از تركيب و اسلوب آيه است ، و متبادر به ذهن ، با توجه به اسلوب آيه ، اين است كه « بِاللَّهِ » متعلق به فعل قبل از خود يعنى « لا تُشْرِكْ » است و جمله « إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ » جمله مستانفه و جديد است و محلى از اعراب ندارد ، و در رابطه با نهى از شرك آمده « يعنى كه فرزندم به خدا شريك قرار نده زيرا شرك ظلم بزرگى است » .

2 - جهتى است كه سيوطى در اتقان گفته ، و اشمونى از ايشان در