معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠

مساله دوم : درباره وقفهاى خلاف قاعده‌اى است كه جهتى جز جلب توجه شنوندگان ندارند

يا « هو الكامل القدرة المحيط العلم القابض على الامور » يعنى كه او در قدرت كامل ، در علم محيط است ، و زمام امور آنها را در يد قدرت و در قبضه خود دارد ، يا مالك متصرف مدبر در آنها است و يا تقديراتى از اين نوع ، با ملاحظه يكى از اين معناها ، تعلق جار و مجرور به لفظ جلاله اللّه كه علم است ، درست خواهد بود .

چنان كه مىگويند : « فلان اسد فى ساحة الوغى » فلان كس در ميدان جنگ شير است يعنى با جرأت است و با توجه به اينكه لفظ اسد ، اسم جامد است و به جرأت دلالت دارد صحيح است كه در جار و مجرور بعد از خود عمل كند مثل اينكه گفته شده : فلان كس در ميدان جنگ جسور است و يا گفته شود « هو حاتم فى طى » او حاتم در قبيله طى است ، يعنى مثل او مىباشد بر اساس اينكه اسم علم ( حاتم ) معناى سخاوت را در بردارد ، به لحاظ اشتهارى كه حاتم « در اين خصوص » داشته است در اين جمله اين معنى نهفته است « هو جواد فى طى » او مثل حاتم در قبيله طى سخاوتمند است .

و اما وقف در « فِي السَّماواتِ » ، و ابتدا از « فِي الْأَرْضِ » از بلاغت بعيدتر است ، زيرا به نظر مىرسد خدا ، فقط خداى آسمانها است ، يا مالك و متصرف فقط آسمانها است و مالك غير آنها نيست .

بنابراين وقفى كه موافق معنى آيه و سياق آن ، و مطابق قواعد زبان عرب باشد و معنايى را كه با تنزيه خداى تبارك و تعالى منافات دارد به ذهن نياورد وقف كردن در « وَ فِي الْأَرْضِ » است ، و بهتر از آن هم