معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ١٣٨

مساله دوم : درباره وقفهاى خلاف قاعده‌اى است كه جهتى جز جلب توجه شنوندگان ندارند

موجب شود كه دروغگوئى آنان محرز و سوگند دروغشان ، به خداى عز و جل براى همگان معلوم شود و شنونده‌اى در شأن آنان دچار شك و ترديد نباشد بلكه بدى اعمالشان و قباحت افترايشان را به خدا و پيامبر ( ص ) يقين كند .

اما وقف در لفظ جلاله در آيه « وَ هُوَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ فِي الْأَرْضِ . . . » بر مبناى قول كسانى است كه گفته‌اند : « وَ هُوَ اللَّهُ » جمله‌اى مركب است از مبتدا و خبر ، و با قرائت « اللّه » كامل مىشود و اين قول نحاس است .

و بر اين مبنا جار و مجرور يعنى « فِي السَّماواتِ وَ فِي الْأَرْضِ » يا به محذوفى متعلق خواهد بود كه حال است از مفعول « يعلم » و مفعول « يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَ جَهْرَكُمْ » است پس معنى چنين خواهد بود :

« يعلم سركم و جهركم حال كونهما فى السماوات و فى الارض » يعنى نهان و آشكار شما را در حالى كه در آسمان و يا زمين باشند مىداند ، يا متعلق به خود فعل « يعلم » است .

اين وقف از جهاتى ضعيف است :

جهت اول :

خبر دادن با اين جمله ، « وَ هُوَ اللَّهُ » با توجه به اينكه ، در ابتداى سوره ، « الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ . . . » آمده است فائده‌اى نخواهد داشت .

جهت دوم :