گنج حكمت ( احاديث منظوم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢
عقل چيست ؟
عقل چيست ؟
عقل چيست ؟
( حديث 11 )
قال الراوى قلت لأبي عبد اللَّه ( ع ) ما العقل ؟ قال ما عبد به الرّحمن و اكتسب به الجنان . . . .
ترجمه : راوى مىگويد خدمت حضرت امام جعفر صادق ( ع ) عرض كردم : عقل چيست ؟ فرمود عقل آن چيزى است كه به سبب آن خداى متعال عبادت شده و بهشت كسب شود .
اصول كافى ج 1 صفحه 11
عقل ميدانى چه باشد اى پسر * آن كه باشد سوى جنت راهبر
عقل ميدانى چه باشد اى رفيق * آنكه برهاند ترا از هر مخيق
عقل همراهى بود سلطان‌شناس * مىشناسد شاه را در هر لباس
عقل را باشد دو چشمى دوربين * و ز هزاران ميل چشم دوربين
ديدهء دارد حجب سوراخ كن * پرده‌ها را بر درد از بيخ و بن
ديدهء بس تيز بين ديدار جوى * در شب ديجور نقش پاى جوى
ديده‌هاى عقل باشد شاه بين * شاه را بىپرده اندرگاه بين
پايگاهش را در ايوان جلال * عرش در ايوان او صف نعال
شاه را بيند به حكمت حكمران * بر مكان و لا مكان حكمش روان
در حريمش ذرهء بىيار نيست * ذرهء از كار او بيكار نيست
چرخ را بيند كمر بسته و شاق * مهر و مه را هم دو مشعل در رواق
بر در او شب يكى زنگى غلام * صبح رومى بچه كافور فام
شاهرا با هر گدا بيند عيان * مى نه بيند هيچ تن را بىروان
عقل را باشد دو گوش حق نپوش * گوشها دارد به آواز سروش