فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

9 . دارا بن دارا بن بهمن ، چهارده سال

و سه دختر : خمانى ، فرهنگ ، بهمن دخت ، و چون بهمن گذشته شد ، ساسان زاهد گشت و به عبادت مشغول شد در كوه ، و دارا ، كوچك بود ، پس بيعت بر دختر بزرگتر كردند ، خمانى ، و چون او گذشته شد ، دارا بزرگ شده بود به پادشاهى بنشست ، و طبقه سوم از ملوك فرس كى ايشان را ساسانيان گويند از نسل اين ساسانند ، كى زاهد شد .

7 . خمانى « 1 » [ 1 ] بنت بهمن بن اسفنديار ، سى سال

نسب او و حال او ياد كرده آمد و به روايتى چنان است كى اين خمانى « 1 » مانند لقبى « 2 » « 3 » است امّا نام او شهر آزاد [ 2 ] بوده است .

8 . دارا « 4 » بن بهمن بن « 5 » اسفنديار ، دوازده سال

او را داراء [ 3 ] بزرگتر گويند و نسب و حال او ياد كرده آمد .

9 . دارا بن دارا بن بهمن ، چهارده سال

نسب او با پدر مىرود و اين دارا آن است كى به عهد اسكندر رومى كشته شد و آخر كيانيان او بود و بعد از آن دو طبقه كه ياد كرده آمد ، اسكندر رومى [ 16

] كى ذو القرنين بود ، بيامد و دارا كشته شد « 6 » و ملك او را صافى

كه مركب از دو جزء مىباشد جزء اول « و هو » به معنى « خوب و نيك » و جزء دوم « منه » به معنى « منش » بنا بر اين بهمن يعنى به منش ، نيك نهاد ، نيك انديش است . در اساطير زردشتى بهمن يكى از امشا سپندان است . ( فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ج 1 ص 221 ) .

[ 1 ] . صورت ديگرى از « هماى » است كه گاهى « خماى » نيز آمده است ( ر ك بيرونى ص 106 طبرى ص 687 اخبار الطوال ص 29 ثعالبى ص 389 ) و اين اختلاف نتيجه اصوات مختلفى است كه حرف « مد » پهلوى دارد . كلمه هماى به معنى فرخنده و خجسته به صورت

Hu - maya

در اوستا به كار رفته است و صورت پهلوى آن

Humak

است كه اصلا به معنى عقاب مىباشد اما در ادبيات فارسى ، هماى را پرنده‌اى دانسته‌اند فرخنده و خجسته كه خوراك او استخوان است .

هماى بر همه مرغان از آن شرف دارد * كه استخوان خورد و مردمان نيازارد .

( سعدى )

[ 2 ] . بنا بر تاريخ طبرى شهر آزاد لقب هماى بود . ر ك طبرى 4 / 227 / 1 .

[ 3 ] . اين كلمه در پهلوى

Darab

است كه به معنى دارنده مىباشد .

( 1 ) . p : هماى . ( 2 ) . p : ساسانند . ( 3 ) . bp : لغتى . ( 4 ) . p : دارا بن اسفنديار بن بهمن . ( 5 ) . B : ندارد . ( 6 ) . P : دارا كشت .