فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٧١

1 . كيقباد [ 6 ] بن زاب ، صد [ و ] بيست سال

كيقباد [ 1 ] بن زاب نودكان از فرزندان مايسو بن نودر بن منوچهر .

نيك مرد و براى آدميان مايه سعادت و آسايش بود . . . ( همانجا ص 496 ) تاريخ نويسان دوره اسلامى او را از فرزندان منوچهر دانسته‌اند . ( ر ك فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ص 831 ) .

[ 1 ] . معنى كلمه كيقباد را بارتولمه (

Bartholomae

) « سرور محبوب » مىداند . ( فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ج 2 ص 830 ) .

كيقباد در شاهنامه

به شاهى نشست از برش كيقباد * همان تاج گوهر به سر بر نهاد

نشستنگه آن گه به اصطخر بود * كيان را بدان جايگه فخر بود

جهانى سوى او نهادند روى * كه او بود سالار و ديهيم جوى

چنين گفت با نامور مهتران * كه گيتى مرا ، از كران تا كران

نخواهم به گيتى جز از راستى * كه خشم خدا آورد كاستى

وز آن رفته نام‌آوران ياد كرد * به داد و دهش گيتى آباد كرد

بر اين گونه صد سال شادان بزيست * نگر تا چنين در جهان شاه كيست

سر ماه كاوس كى را بخواند * ز داد و دهش چند با براند

به دو گفت ما بر نهاديم رخت * تو بسپار تابوت و بردار تخت

بگفت اين و شد ز اين جهان فراخ * گزين كرد صندوق بر جاى كاخ

( ص 75 چاپ مسكو ج 2 )

زو در شاهنامه

به روز همايون « زو » نيك بخت * بيامد بر آمد بر افراز تخت

كهن بود بر سال هشتاد ، مرد * به داد و به خوبى جهان تازه كرد

سپه را ز كار بدى باز داشت * كه با پاك يزدان يكى راز داشت

گرفتن نيارست و كشتن كسى * وزان پس نديدند ، كشته بسى

همان بد ، كه تنگى بد اندر جهان * شده خشك خاك و گيارا دهان

سر نامداران تهى شد ز جنگ * ز تنگى نبد روزگار درنگ

بر آن بر نهادند هر دو سخن * كه در دل ندارند كين كهن . . .

ببخشند گيتى به رسم و به داد * ز كار گذشته ، نيارند ياد . . .

پر از غلغل رعد شد كوهسار * زمين شد پر از رنگ و بوى بهار

مهان را همه انجمن كرد « زو » * به دادار بر ، آفرين خواند نو

فراخى كه آمد ز تنگى پديد * جهان آفرين داشت آن را كليد

بهر سو يكى جشنگه ساختند * دل از كين و نفرين ، بپرداختند