فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٤٧
سبب تأليف اين كتاب به فرخندگى
سبب تأليف اين كتاب به فرخندگى
سبب تأليف اين كتاب به فرخندگى
چون مقتضى رأى اعلى سلطان شاهنشاهى - لازال من العلوّ بمزيد [ 1 ] - چنان بود كه پارس « 1 » كى « 2 » طرفى [ 2 ] [ 3
f
] بزرگ است از ممالك محروسه - حماها [ 3 ] اللّه - و همواره دار الملك [ 4 ] و سريرگاه [ 5 ] ملوك فرس [ 6 ] بوده است ، روشن « 3 » گردانيده آيد و نهاد [ 7 ] و شكل آن و سير « 4 » [ 8 ] ملوك پيشينگان و عادات حشم « 5 » [ 9 ] و رعيّت آن و چگونگى آب و هوا و ثمار [ 10 ] هر بقعتى از آن ، معلوم كند و عبرت « 6 » [ 11 ] آن معاملات بر قانون قديم و قانونى كى اكنون معتبر است ، معيّن شود ، تا علم اشرف سلطانى - زيد [ 12 ] شرفا - بدان احاطت « 7 » يابد ، فرمان اعلاه « 8 » [ 13 ]
[ 1 ] . پيوسته بلند پايگى او ، افزون باد .
[ 2 ] . طرف : ناحيه :
مبارز روان گشت از هر طرف * برابر كشيدند لشكر دو صف
( فردوسى ) .
« . . . اگر به طرفى خدمتى باشد و مرا فرموده آيد تا سالار و پيشرو باشم ، آن خدمتى به سر برم . . . » ( بيهقى ) .
[ 3 ] . ممالك محروسه : مجموع ايالات و ولايات ايران ، كشور ايران . كشورهاى پاسدارى شده ايران .
[ 4 ] . جمله دعايى : خدا او را نگه داراد .
[ 5 ] . دار الملك : سريرگاه : پايتخت .
[ 6 ] . فرس : معرّب پارس . ايران . ايرانى - پارسى .
[ 7 ] . نهاد : نهادن ، استقرار . « نهاد شهر بر لب دريا بود . . . » .
[ 8 ] . سير : جمع سيرت ، روش‌ها ، سنت‌ها ، مذهب‌ها .
[ 9 ] . حشم : مردم .
[ 10 ] . جمع ثمر : ميوه‌ها .
[ 11 ] . عبرت . مقياس گرفتن و سنجيدن .
[ 12 ] . بلند پايگى او افزون باد .
[ 13 ] . خداى او را بلند گرداناد .
( 1 ) . P : فارس . ( 2 ) . P : ندارد . ( 3 ) . p : كه روشن . ( 4 ) . bp : سر . ( 5 ) . b : جسم . ( 6 ) . Bp : غيرت . ( 7 ) . b : حاطت . ( 8 ) . p : اعلى .