فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٦

كوره دارابجرد ، [ 3 ]

جهرم [ 1 ] : شهركى است نه بزرگ و نه كوچك و غلّه بوم است و پنبهء بسيار خيزد و برد و كرباس آرند از آنجا . و زيلوهاء جهرمى ، بافند . و هواء آنجا گرم سيرست و آب روان و كاريز دارد و قلعه‌يى است آنجا [ خرشه ] « 1 » گويند و استوار است ، [ « 2 » و آن مرد ] « 3 » كى اين قلعه به دو منسوب است « 3 » ، يكى بوده است از عرب به عهد حجّاج كى آن را بساخت و [ فضلويه ] « 4 » شبانكاره « 5 » ، درين قلعه عاصى شده بود ، كى نظام الملك ، او را حصار داد و به زير آورد و اكنون آبادان است ، « 6 »

دقيقه است . ( فارسنامه ناصرى ، به تصحيح دكتر منصور رستگار فسايى ، ص 1255 ) .

[ 1 ] . در حدود العالم مىخوانيم : « جهرم شهرى است خرّم و از وى زيلو و مصلى نماز نيكو خيزد » . ( ص 135 ) اين نام در كارنامه اردشير بابكان به صورت « زرهم » آمده است و فردوسى مىگويد كه داراى داراب از ساحل فرات به جهرم و اصطخر شتافت

جهاندار دارابه به جهرم رسيد * كه آنجا بدى گنجها را كليد

همه مهتران پيش باز آمدند * پر از درد و گرم و گداز آمدند

ز جهرم بيامد به شهر صطخر * كه آزادگان را بر آن بود فخر

( 191 / 392 / 6 ) اردشير بابكان نيز براى سركوبى مهرك نوش زاد كه به استخر حمله كرده بود ، نبرد خود را در كرمان نيم كاره گذاشت و :

به جهرم يكى مرد بد ، بد نژاد * كجا نام او مهرك نوشزاد

ز جهرم بيامد به ايوان شاه * ز هر سو بياورد بيمر سپاه

همه گنج او را به تاراج داد * به لشكر بسى بدره و تاج داد

( 620 / 146 / 7 )

سپه برگرفت از لب آبگير * سوى پارس آمد دمان اردشير

همى رفت روشن دل و يادگير * سرافراز تا خوره اردشير

به جهرم چو نزديك شد پادشا * نهان گشت از او مهرك بىوفا

دل پادشا پر ز پيكار شد * همى بود تا او گرفتار شد

به شمشير هندى بزد گردنش * به آتش در انداخت بىسر ، تنش

( 691 / 149 / 7 ) و سباك كه حاكم جهرم بود به سوى اردشير آمد :

يكى نامور بود نامش سباك * ابا آلت و لشكر وراى پاك

كه در شهر جهرم بداو پادشا * جهانديده با داد و فرمانروا

ز جهرم بيامد سوى اردشير * ابا لشكر و كوس و با دار و گير

( 374 / 132 / 7 )

( 1 ) . BP : ندارد . بنگريد به قلعه خرشه . ( 2 ) . P : « و آن مرد كه اين قلعه به دو منسوب است » را ندارد . ( 3 ) . B : كلمات داخل قلاب را ندارد . ( 4 ) . BP : ندارد . ( 5 ) . P : باسفلكان ( 6 ) . P : « چون پارس . . . بود » را ندارد .