فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٦

بهرام گور [ 4 ] بن يزدجرد اثيم .

چون يزدجرد گذشته شد ، لشكر و رعيّت خود از وى به ستوه آمده بودند و گفتند

به آواز گفتند انوشه بدى * هميشه ز تو دور دست بدى

چنين گفت منذر به ايرانيان * كه خواهم كه دانم به سود و زيان

كز اين سال ناخورده شاه جوان * چراييد پر درد و تيره روان ؟

بزرگان به پاسخ بياراستند * بسى خسته دل پارسى خواستند

ز ايران كراخسته بد يزدگرد * يكايك بر آن دشت كردند گرد

بريده يكى را دو دست و دو پاى * يكى مانده بر جاى و جانش به جاى

يكى را دو دست و دو گوش و زبان * بريده شده ، چون تن بىروان . . .

چنين گفت بهرام كاى مهتران * جهانديده و كارديده سران

همه راست گفتيد و ز اين بترست * پدر را نكوهش كنم ، در خور است

بدان خو مبادا كه مردم بود * چو باشد پى مردمى گم بود

يكى با شما نيز پيمان كنم * زبان را به يزدان گروگان كنم

بياريم شاهنشهى تخت عاج * برش در ميان تنگ بنهيم تاج

ز بيشه دو شير ژيان آوريم * همان تاج را در ميان آوريم

ببنديم شير ژيان بر دو سوى * كسى را كه شاهى كند آرزوى

شود تاج برگيرد از تخت عاج * به سر بر نهد نامبردار تاج

بگفت اين و برخاست در خيمه شد * جهان را ز گفتارش آسيمه شد

بگفتند كاين فرّه ايزدى است * نه از راه كژى و نابخردى است

ز گفت گذشته پشيمان شدند * گنه كارگان سوى درمان شدند

به بهرام گفتند كاى فرّه‌مند * به شاهى توى جان ما را پسند

گروهى به بهرام باشند شاد * ز خسرو ، دگر پاره گيرند ياد

بهانه همان شير جنگى است و بس * از اين پس بزرگى نجويند كس

ببردند شيران جنگى كشان * كشنده شد از بيم چون بيهشان

ببستند بر پايهء تخت عاج * نهادند بر گوشه عاج ، تاج

چو « خسرو » بديد آن دو شير ژيان * نهاده يكى افسر اندر ميان

بدان موبدان گفت تاج از نخست * مر آن را سزاتر كه شاهى بجست

و ديگر كه من پيرم و او جوان * به چنگال شير ژيان ناتوان

به دو گفت بهرام كارى رواست * نهانى نداريم گفتار راست

يكى گرزه گاو سر بر گرفت * جهانى به دو مانده اندر شگفت

همى رفت با گرزه گاو روى * چو ديدند شيران پرخاشجوى

يكى زود زنجير بگسست و بند * بيامد بر شهريار بلند

بزد بر سرش گرز بهرام گرد * ز چشمش همه روشنايى ببرد