فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢

[ 60 f ] اردشير بن بابك .

حفر كرد و در جهان عمارت‌هاء بسيار ، فرمود ، و مدّت ملك او از ابتدا كى به

شهنشاه خواندند ز آن پس ورا * ز گشتاسب نشناختى كس ورا

فرستاد بر هر سوى لشكرى * كه هر جا كه باشد ز دشمن سرى ،

سر كينه ورشان به راه آوريد * گر آئين شمشير و گاه آوريد

كنون از خردمندى اردشير * سخن بشنو و يك به يك ياد گير

بكوشيد و آئين نيكو نهاد * بگسترد بر هر سوى مهر و داد

به لشكر بياراست گيتى همه * شبان گشت و پرخاشجويان رمه

به ديوانش كارآگهان داشتى * به بىدانشان كار نگذاشتى

بهر سو فرستاد پس موبدان * بىآزار و بيدار دل بخردان

كه تا هر سوى شهرها ساختند * بدين تيز گنجى بپرداختند

تهى دست را مايه دادى بسى * به دو شاد كردى دل هر كسى

همان كودكان را به فرهنگيان * سپردى چو بودى وراهنگ آن

به هر برزنى بر ، دبستان بدى * همان جاى آتش‌پرستان بدى

چو سال اندر آمد به هفتاد و هشت * جهاندار بيدار ، بيمار گشت

بفرمود تا رفت شاپور پيش * ورا پندها داد ز اندازه بيش

بدانست كامد به نزديك مرگ * همى زرد خواهد شدن سبز برگ

به دو گفت كاين عهد من ياد دار * همه گفت بدگوى را باد دار

چو من حق فرزند بگزاردم * كسى راز گيتى نيازاردم

شما هم از اين عهد من مگذريد * نفس داستان را به بدمشمريد

برآمد چهل سال و بر سر دو ماه * كه تا بر نهادم به شاهى كلاه

به گيتى مرا شارستان است شش * هوا خوشگوار و به زير آب خوش

يكى خواندم خوره اردشير * كه گردد زبادش جوان ، مرد پير

دگر شارستان گند شاپور نام * كه موبد از آن شهر شد شاد كام

دگر بوم ميسان و رود فرات * پر از چشمه و چار پاى و نبات

دگر شارستان بركه اردشير * پر از باغ و پر گلشن و آبگير

چو رام اردشير ست نهرى دگر * كز او بر سوى يارس كردم گذر

دگر شارستان اورمزد اردشير * هوا مشكبوى و به جوى آب شير

بگفت اين و تاريك شد بخت اوى * دريغ آن سرو افسر و تخت روى

( 651 / 192 / 7 )