فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٨
كيكاوس بن كيابنه « 3 » بن كيقباد
[ 41
f
] عقرقوف است و قومى گفته‌اند كى آن بنا را از بهر آن كرد تا آنجا « 1 » بر تخت نشيند ، كى چهار عقاب آن را برداشتند و بر هوا بردند . بعضى « 2 » گويند كى « 2 » به نظارهء آسمان مىرود و اين محال است چه ديوانگان را مانند اين صورت نبندد كى هيچكس از اهل اين دنيى طاقت آن ندارد كى از مكان هوا بگذرد [ 1 ] امّا اين « تلّ عقرقوف » او كرده است و آن را صرح گويند و عرب هر كجا كى بلندى باشد آن را صرح گويند و اين كيكاوس را پسرى آمد سخت
همه ساله روزش بهاران بدى * گلش چون رخ غمگساران بدى
ز درد دل و رنج و غم دور بود * بدى با تن ديو رنجور بود
به خواب اندر آمد سر روزگار * ز خوبى و از دادن شهريار
به رنجش گرفتار ، ديوان بدند * به پاد افره او ، غريوان بدند
( 356 / 94 / 2 ، خالقى مطلق )
در مجمل التواريخ آمده است كه « عوام تل قرقوب » خوانند و من آن را ديده‌ام و بهرى ، صرح خوانند ، معرب كرده . . . كه كوشك را صرحا خوانند . . . ( مجمل التواريخ ، ص 48 ) .
[ 1 ] .
بفرمود پس تا به هنگام خواب * برفتند سوى نشيم عقاب
از آن بچه بسيار برداشتند * به هر خانه‌يى بر ، دو بگذاشتند
همى پرورانيد شان سال و ماه * به مرغ و به گوشت بره ، چند گاه
چو نيرو گرفتند هر يك چو شير * بدانسان كه مرد آوريدند زير
ز عود قمارى يكى تخت كرد * سر تخته‌ها را به زر سخت كرد
به پهلويش بر نيزه‌هاى دراز * ببست و بر آن گونه بر ، كرد ساز
بياويخت بر نيزه ران بره * نبست اندر انديشه دل يكسره
وز آن پس عقاب دلاور چهار * بياورد بر تخت بست استوار
چو شد گرسنه تيز پران عقاب * سوى گوشت كردند هر يك شتاب
ز روى زمين تخت برداشتند * ز هامون به ابر اندر افراشتند
پريدند بسيار و ماندند باز * چنين باشد آن را كه گيردش آز
چو با مرغ پرنده نيرو نماند * غمى گشت و پرها به خوى درنشاند
نگونسار گشتند ز ابر سياه * كشان از هوا نيزه و تخت شاه
سوى بيشه شير چين آمدند * به آمل به روى زمين آمدند
نكردش تباه از شگفتى جهان * همى بودنى داشت اندر نهان
( 1 ) . B : از آنجا . ( 2 ) . B : « گويند كه » را ندارد .